Dünyada ve Türkiye'de serbest bölgeler ve Kocaeli'nin potansiyeli
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1997
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYHAN ORHAN
Danışman: Recep Tarı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Serbest bölgeler bir ülkenin siyasi hudutları içinde olmakla beraber gümrük hudutları dışında sayılan seçilmiş sınır ve ticari faaliyetlerin ülkenin diğer kesimlerine göre daha çok teşvik gördüğü ve bürokrasinin en aza indiği yer olarak tanımlanabilir. Bu açılardan bakıldığında temel olarak iki tür serbest bölge vardır: 1. Serbest ticaret bölgesi, 2. Serbest üretim bölgesi. Serbest bölgelerin kurulmasında rol oynayan temel faktörleri şöyle sıralayabiliriz; Dış dünyaya açılmak, ülkenin döviz kazancım arttırmak, ödemeler dengesini düzeltmek, ithalat kolaylığı sağlamak ve bölgeye gelen yerli sanayiciye giriş maliyetleri düşük olan hammaddeler girişini sağlamak, depolama ve transit taşıma faaliyetlerini arttırmak, sanayileşmeyi ve ileri teknolojiyi o ülkeye çekmek, istihdamı arttırmaktır. Bunların ışığında kurulan serbest bölgelerin uluslararası ticareti etkilediği görülmektedir. Dünya' da kurulan serbest bölgeler öncelikle gelişmekte olan ülkeler tarafından benimsenmiştir. Yani ekonomiye olan katkısı ön plana çıkartılmıştır. Türkiye'de 1980'e kadar üstünde durulmamış, 1980 sonrası ihracata yönelik gelişme politikaları içinde önemli bir yer almış ve son 15 yıl içinde kurulmuş 10 serbest bölge ve bunun yanında 54 başvuru beklemektedir. Serbest bölgelerin Türkiye için gelişmeyi etkileyici bir rol oynadığı söylenebilir. Bu açılardan bakıldığında serbest bölge kurulması için tüm şartlan uygun olan tüm bilimsel kriterleri içine alan Kocaeli ili aslında bu bölgelerin ortaya çıkışında ilk düşünülenin olması gerekirdi. Fakat çeşitli siyasi etkiler sonucu bu engellenmiştir. Fakat bunun da zamanla aşılacağı düşünülerek Kocaeli iline kurulacak serbest bölgenin tüm yönleri ele alınıp ortaya konularak serbest bölgenin Kocaeli ili için gerekliliği, bunun yanında şart olduğu gözönüne konulmuştur.