Havayolu İş Modelleri Gelir Yönetimi Stratejilerinin Yan Gelirler Bağlamında Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞAN KILIÇ
Danışman: Hakan Rodoplu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havayolu endüstrisinde, maliyetlerin yüksek olması, rekabet koşullarının zorlaşması, ulusal ve uluslararası olaylardan kolaylıkla etkilenilmesinden dolayı karlılık oranları düşük düzeylerde kalmaktadır. Havayolu şirketleri, gelirlerini ve buna bağlı olarak karlılık oranlarını artırmak amacıyla gelir yönetimi sistemini kullanmaya başlamışlardır. Gelir yönetimi sistemi; doğru ürünü, doğru fiyattan, doğru zamanda, doğru müşteriye satmak olarak tanımlanmaktadır. Havayolu şirketleri, bu sistem ile oluşan talepleri ve kapasitelerini daha doğru yönetmeyi amaçlamaktadırlar. Düşük maliyetli havayolu şirketlerinin havayolu taşımacılığı pazarına girmesiyle birlikte rekabet koşulları değişmeye başlamıştır. Düşük maliyetli havayolu şirketlerinin, maliyetleri azaltmanın yanı sıra yeni gelir kaynakları kullanmaları havayolu taşımacılığında yan gelirlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Havayolu şirketlerinin gelirlerinin bir türü olan yan gelirler karı artırmak için gelir yönetimi sistemleri tarafından yönetilmektedir. Gelir yönetimi sistemleri, yan gelirleri daha doğru kullanarak gelirleri ve karlılığı daha yüksek düzeylere çıkartarak, havayolu şirketlerinin rekabet gücünü artırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, dünyanın farklı bölgelerinde uçuş faaliyetlerini gerçekleştiren ve 2010-2018 yılları arasında yan gelirleri ile toplam gelirlerini açıklayan 25 havayolu şirketinin verileri trend analizi/eğilim yüzdeleri analizi yöntemi ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, farklı iş modeli uygulamaları ile faaliyet gösteren 25 havayolu şirketinden 23'ünün yan gelirlerini artırdıklarını göstermektedir. Farklı iş modellerini uygulayan şirketlerin yan gelirlerini artırmaları, iş modeli ayırt etmeksizin yan gelirlerin havayolu şirketlerinin tamamı için önemli bir gelir kalemi olduğunun göstergesidir.