LPG dolum sürecinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü değerlendirmesi ile belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA ŞİŞMAN

Danışman: Beyhan Pekey

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye'de LPG depolayan ve dolum yapan bir tesiste LPG'nin olası çevresel etkileri, ISO 14040 ve ISO 14044 standartları kapsamında yaşam döngüsü değerlendirilmesi (YDD) yaklaşımı ile belirlenmiştir. Bu YDD'nin amacı, kükürt içeren (etil merkaptan) ve kükürt içermeyen (Greenodor) kokulandırıcı madde katkılı LPG'nin depolanması ve doldurulması süreçlerinin çevre üzerindeki potansiyel etkilerinin belirlenmesi ve karşılaştırmalı olarak yorumlanmasıdır. Bu doğrultuda potansiyel çevresel etkiler on bir farklı etki kategorisi için hesaplanmıştır. Çalışmanın kapsamı, LPG'nin temini, kokulandırıcı madde temini ve tüketimi, LPG dolumu ve son kullanıcıya ulaştırılması süreçlerini içeren "tanktan tekerleğe" olarak belirlenmiştir. Çalışmanın fonksiyonel birimi "1 ton LPG dolumu" olarak seçilmiştir. SimaPro (v.9.2) yazılımı kullanılmış ve CML-IA yöntemi kullanılarak etki değerlendirmesi yapılmıştır. Karakterizasyon sonuçlarına göre, tüm etki kategorilerinde en yüksek etkiye yurtdışı nakliye sürecinin sahip olduğu belirlenmiştir. Kokulandırıcı maddelerin LPG'ye çok düşük oranda ilave edilmesi sebebiyle çevresel etkiler, karakterizasyon sonuçlarında diğer prosesler tarafından bastırılmıştır. Bu nedenle her iki kokulandırıcı madde tüketiminin yüzde katkısı karşılaştırılmış ve Greenodor'un tüm orta nokta etki kategorilerinde daha düşük çevresel etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Her iki dolum prosesi için en yüksek katkıya sahip etki kategorisi %79'luk oranla fotokimyasal oksidasyon olmuştur. En düşük katkı ise tanker dolum için %18 ve tüp dolum için %19'luk oranla küresel ısınma etkisi olarak belirlenmiştir. Son olarak, çalışmanın güvenilirliğini göstermek için Monte Carlo simülasyonuna dayalı belirsizlik analizi yapılmış, LPG tanker dolumu için sonuçlar, Greenodorun tüm orta nokta kategorilerinde etil merkaptandan önce geldiğini, LPG tüp dolumu için ise iki kokulandırıcı arasında önemli bir fark olmadığını göstermiştir.