Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ÇIKILI
Danışman: Abdulkadir Macit
Özet:
Hint alt kıtası, gerek yüzölçümü
gerekse de demografik yapısıyla dünyanın en büyük bölgelerinden biridir. Bu
bölge, Emevî halifesi Velid b. Abdülmelik devrinde Muhammed b. Kâsım
es-Sekâfî’nin 711’de Sind’i fethiyle İslâm ile tanışmıştır. Gazneli Mahmud’un
Hindistan’a düzenlendiği seferler (1000-1026) ise İslâm’ın bölgede kalıcı hale
gelmesinde önemli rol oynamıştır. 1206-1526 yılları arasında Delhi Türk
Sultanlığı, 1526-1858 yılları arasında Bâbürlü İmparatorluğu tarafından
yönetilen Hint alt kıtasının kaderi 1600’de İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin
kurulmasıyla büyük ölçüde değişmeye başlamıştır. Ticarî bir şirket olarak
faaliyetlerine başlayan; ancak zamanla bölgede egemen bir güç hâline gelen Doğu
Hindistan Şirketi’nin icraatları Hindular ve özellikle de Müslümanları olumsuz
anlamda etkilemiştir. Bölgedeki huzursuzluğun ve memnuniyetsizliğin kaçınılmaz
bir sonucu olarak 1857’de Hint ayaklanması patlak vermiş ve bu hâdise Hint alt
kıtası tarihinin dönüm noktalarından biri olmuştur. Bengal ordusundaki
sipahilerin isyanı ile başlayan ayaklanma, kısa sürede toplumun hemen her
kesiminin katılımıyla farklı şehirlere sıçramış ve ulusal bir harekete
dönüşmüştür. Bu çalışma, 1857 öncesi bağımsızlık mücadelelerine de yer vermekle
birlikte daha ziyade 1857 Hint ayaklanması üzerine yapılan çalışmalarda
genellikle göz ardı edilen ulemânın ayaklanmadaki etkisine odaklanmaktadır.