1857 Hint ayaklanmasında ulemânın rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ ÇIKILI

Danışman: Abdulkadir Macit

Özet:

Hint alt kıtası, gerek yüzölçümü gerekse de demografik yapısıyla dünyanın en büyük bölgelerinden biridir. Bu bölge, Emevî halifesi Velid b. Abdülmelik devrinde Muhammed b. Kâsım es-Sekâfî’nin 711’de Sind’i fethiyle İslâm ile tanışmıştır. Gazneli Mahmud’un Hindistan’a düzenlendiği seferler (1000-1026) ise İslâm’ın bölgede kalıcı hale gelmesinde önemli rol oynamıştır. 1206-1526 yılları arasında Delhi Türk Sultanlığı, 1526-1858 yılları arasında Bâbürlü İmparatorluğu tarafından yönetilen Hint alt kıtasının kaderi 1600’de İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin kurulmasıyla büyük ölçüde değişmeye başlamıştır. Ticarî bir şirket olarak faaliyetlerine başlayan; ancak zamanla bölgede egemen bir güç hâline gelen Doğu Hindistan Şirketi’nin icraatları Hindular ve özellikle de Müslümanları olumsuz anlamda etkilemiştir. Bölgedeki huzursuzluğun ve memnuniyetsizliğin kaçınılmaz bir sonucu olarak 1857’de Hint ayaklanması patlak vermiş ve bu hâdise Hint alt kıtası tarihinin dönüm noktalarından biri olmuştur. Bengal ordusundaki sipahilerin isyanı ile başlayan ayaklanma, kısa sürede toplumun hemen her kesiminin katılımıyla farklı şehirlere sıçramış ve ulusal bir harekete dönüşmüştür. Bu çalışma, 1857 öncesi bağımsızlık mücadelelerine de yer vermekle birlikte daha ziyade 1857 Hint ayaklanması üzerine yapılan çalışmalarda genellikle göz ardı edilen ulemânın ayaklanmadaki etkisine odaklanmaktadır.