İmparator Herakleios (610-641) dönemi Bizans Sâsânî ilişkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA DEMİR

Danışman: Meryem Gürbüz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bizans ve Sâsânîler, en son Ġmparator Maurikios (582-602) döneminde iyi iliĢkiler kurmuĢlardı. Maurikios'un Phocas tarafından devrilmesiyle Sâsânîler, Maurikios'un intikamını almak için Bizans'a karĢı tekrar savaĢ açtılar. Phocas'ı devirip tahta çıkan Herakleios'un barıĢ yapmak konusundaki tüm gayretlerine rağmen Sâsânîler barıĢ yapmak istemediler ve Bizans'ı oldukça zor durumda bıraktılar. Herakleios'un 622 yılında Sâsânîler karĢısında üstünlük sağlamasına kadarki dönem boyunca da Sâsânî baskısı devam etmiĢtir. Öyle ki Herakleios bu dönemde baĢkenti Kartaca'ya taĢımayı bile düĢünmüĢtü. Herakleios Sâsânî, Avar ve Slav istilalarının ardından imparatorluğun düştüğü güç durum nedeniyle imparatorluğun askeri savunma gücünün güçlenmesi gerektiğini düşünerek bu yönde çalışmalar yapmıĢtır. Herakleios'un imparatorlukta yaptığı yeniliklerin ardından, Bizans, Sâsânîler karşısında zaferler elde etmeye başladı. Sâsânîlerin ele geçirdiği bölgeler tekrar imparatorluk sınırlarına katıldı ancak, Herakleios'un zaferi kısa süreli oldu, Bizans bu sefer de Arap istilalarıyla karşı karĢıya geldi. Müslüman Arap ve Bizans mücadeleleri, yukarı Mezopotamya bölgesinde devam etti ama sonuçta ikisi de bölgenin tamamını kontrol altında tutamadılar. Herakleios Sâsânîleri neredeyse yok olma durumuna getirdi ama Sâsânîlerin sonu önce Hazarlar ardından da Arapların elinden olacaktı. İslam orduları kısa bir sürede Bizans ve Sâsânî topraklarında hakimiyeti ellerine geçireceklerdi ve Bizans bu bölgede bir daha toprak sahibi olamayacaktı.