Temel eğitim öğretmenlerinin davranışsal-öğretimsel sınıf yönetim algıları ile yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE ÖZENÇ İRA

Danışman: Elif Çelebi Öncü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada temel eğitim öğretmenlerinin davranışsal-öğretimsel sınıf yönetimi algıları ile yetkinlikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca temel eğitim öğretmenlerinin (okul öncesi öğretmenleri ile sınıf öğretmenleri) davranışsal-öğretimsel yönetimleri ile yetkinlikleri branş, cinsiyet, yaş, kıdem, öğrenim durumu, mevcut öğrenci sayısı, gönüllü katılımda bulunulan hizmet içi eğitim durumu bağımsız değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma modeli olan "ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 öğretim yılında, Kocaeli'nin merkez ilçesi İzmit, Gölcük ve Gebze ilçelerinin bağımsız anaokullarında, anasınıflarında ve ilkokullarında görev yapmakta olan toplamda 2613 temel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, evrenden random seçilen 289 temel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini belirlemede basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmenlerin davranışsal ve öğretimsel sınıf yönetimlerini ölçmek amacıyla ilk olarak Martin ve Sass (2010) tarafından geliştirilmiş olan, Akın vd. (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Davranışsal-Öğretimsel Yönetim Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmen yetkinlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla ilk kez Tschannen-Moran ve Woolfolk-Hoy (2001) tarafından geliştirilmiş olan, Baloğlu ve Karadağ (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan "Ohio Öğretmen Yetkinlik Ölçeği" kullanılmıştır. Davranışsal-Öğretimsel Yönetim Ölçeği "davranışsal yönetim" ve "öğretimsel yönetim" alt boyutlarından oluşmaktadır. Ohio Öğretmen Yetkinlik Ölçeği "davranış yönetimi", "motivasyon", "yönlendirme", "öğretim becerisi" ve "ölçme ve değerlendirme" alt boyutlarından oluşmaktadır. Veriler katılımcılardan çevrimiçi yolla toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 18 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada belirlenen problem ve alt problemler doğrultusunda ulaşılan verilerin analizinde, aritmetik ortalama ile standart sapma, "bağımsız örneklem t-testi", "tek yönlü varyans analizi (ANOVA)", "LSD önemlilik testi", "korelasyon analizi" ile "çoklu regresyon analizi" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, davranışsal-öğretimsel yönetim ölçeğinin "Davranışsal Yönetim" alt boyutu ile öğretmen yetkinlik ölçeğinin tüm alt boyutları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Davranışsal-öğretimsel yönetim ölçeğinin "Öğretimsel Yönetim" alt boyutu ile öğretmen yetkinlik ölçeğinin "Yönlendirme", "Motivasyon" ve "Öğretim Becerileri" alt boyutları arasında ise düşük düzeyde, negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. "Öğretimsel Yönetim" alt boyutu ile "Davranış Yönetimi", "Ölçme ve Değerlendirme" alt boyutları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Öğretmen yetkinliğinin, öğretmenlerin davranışsal-öğretimsel yönetim algılarının düşük düzeyde ve anlamlı yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: temel eğitim, sınıf yönetimi, davranışsal yönetim, öğretimsel yönetim, öğretmen yetkinliği