Bipolar hastalarda bireysel psikoeğitim programının tedavi uyumu, işlevsellik, içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesine etkisi ile ailelerin hastalık yükü ve depresyon düzeyine etkisi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİMGE MELİS YALÇINKAYA

Danışman: Aslıhan Özlem Polat Işık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, bipolar bozukluğa sahip hastalarla yürütülen 7 haftalık bireysel psikoeğitim programının; tedavi uyumu, içselleştirilmiş damgalanma düzeyi, yaşam kalitesi ve işlevselliğe etkisi ile hastaların ailelerinin hastalık yükü ve depresyon düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya Kocaeli Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran 40 bipolar bozukluk hastası katılmıştır. Young Mani Derecelendirme Ölçeği, İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği, İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği ve Hamilton Depresyon Değerdirme Ölçeği kullanılarak hastalardan ötimik durumda olanlar belirlenmiştir. Ötimik durumda olduğu belirlenen hastalar veri toplama aşamasına geçmeden önce deney grubu ve kontrol grubu olarak rastgele atama yöntemi ile iki gruba ayırılmıştır. Hastaların bilgilendirilmiş onamları alındıktan sonra, psikoeğitim programına başlamadan önce hastalara veri toplamak için kullanılan Bipolar Bozuklukta İşlevsellik Ölçeği, Morisky Tedavi Uyumu Ölçeği, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği ve MF07-01 Çalışması Yaşam Kalitesi (SF36) Formu verilmiştir. Hastaların ailelerine ise Hastalık Yükü Ölçeği ve Beck Depresyon Testi verilmiştir. Ardından deney grubundaki 20 hasta 7 hafta süren psikoeğitim programına alınmıştır. Psikoeğitim programı tamamlandıktan sonra ise hem deney grubundaki hem de kontrol grubundaki hastaların ve ailelerinin ölçekleri tekrar doldurmaları istenmiştir. Her iki grubun da ailelerine ve kontrol grubundaki hastalara psikoeğitim verilmemiştir. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre veriler beklenen şekildedir. Hastaların tedavi uyumu, işlevsellik düzeyleri ve yaşam kaliteleri artarken, içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri düşmüştür. Hasta yakınlarının ise hastalık yükü ve depresyon düzeyleri düşmüştür. Psikoeğitim programını tamamlayan hastaların ön test-son test karşılaştırılmalarına wilcoxon işaretli sıralar testi ile bakıldığında tedavi uyumu, işlevsellik, içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri ile ailelerin hastalık yükü ve depresyon düzeyleri ön test-son test karşılaştırmaları arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Kontrol grubunun son test verileri ile deney grubunun son test verileri mann whitney u testi kullanılarak karşılaştırıldığında tedavi uyumu, işlevsellik düzeylerinde ve ailelerinin hastalık yükü düzeylerinde anlamlı bir fark bulunmuştur.