FARKLI BÜYÜME FAKTÖRLERİ İÇEREN HEDEFLENMİŞ NANOPARTİKÜLLERİN NÖRAL KÖK HÜCRE FARKLILAŞMASI ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL AÇIKSARI
Danışman: Yusufhan Yazır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sunulan bu tez çalışmasında büyüme faktörü taşıyan nanopartiküller (Np) aracılığıyla dopaminerjik nöron kaybı sonucu ortaya çıkan Parkinson hastalığının tedavisi için sıçan beyninden elde edilen nöral kök hücrelerin (NKH) dopaminerjik nöronlara farklılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada öncelikle BDNF, GDNF ve TGF-ß3 yüklü, salım yaparak hücrelere ve mikroçevresine içeriğini aktaran, hücrelerin farklılaşmaya yönlenmesini sağlayan polimerik PLGA Np'ler çift emülsiyon yöntemi ile üretilmiştir. Farklı büyüme faktörü taşıyan Np'ler çeşitli kombinasyonlar halinde kullanılmış, bu partiküllerin in vitro ortamda NKH'lerin dopaminerjik nörona farklılaşması üzerine etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Farklılaşan hücrelerin gen düzeyinde analizleri gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ile nöral belirteçlerin ekspresyonları incelenerek yapılmıştır. Hücrelerin protein düzeyindeki değişimleri immünfloresan ve ELISA çalışmaları ile belirlenmiştir. Elde edilen Np'lerin, transferrin (TRF) antikoru ile konjuge edildiğinde hedeflenebilir olduğu in vitro kan beyin bariyeri (KBB) modelinde gösterilmiştir. Bulgular: Sonuç olarak büyüme faktörü yüklü Np'lerin kullanıldığı in vitro farklılaştırma sonrasında nöron benzeri morfolojiye sahip hücreler elde edilmiştir. Bu hücrelerde NKH belirteci olan Nestin geninin ekspresyonu değişmezken tirozin hidroksilaz (Th) geni ekspresyonunun yaklaşık 300 kat artış gösterdiği belirlenmiştir. Aynı zamanda bu hücrelerin dopaminerjik nöron belirteci olarak kabul edilen mikrotübül bağlantılı proteini (Map2) ürettiği floresan mikroskopta gösterilmiştir. Oluşturulan in vitro KBB modelinde TRF antikoru ile konjuge edilen Np'lerin hedefe spesifik olarak yönlendiği ve NKH içlerine alındığı coumarin-6 boyası aracılığı ile gösterilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak büyüme faktörü yüklü Np'ler ile yapılan in vitro farklılaştırma sonrası gruplarda belirgin farklar olduğu ve üç büyüme faktörünü de içeren Np'lerin kullanıldığı grupta daha etkin farklılaşma gerçekleştiği gözlenmiştir. Ayrıca antikor konjuge edilen Np'lerin NKH'lere daha hızlı ulaşabildiği gösterilmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler ile Np'ler ve NKH'lerin Parkinson hastalığı tedavisinde ortak kullanımları ile ilgili yeni bir yaklaşım olabileceği ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Nöral kök hücreler, nanopartiküller, kan-beyin bariyeri, Parkinson hastalığı