İnternet bağımlılığı ve bilgisayar oyun bağımlılığı yaygınlığının, ilişkili etkenlerin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA BİNGÖL KARAGÖZ

Danışman: Özlem Yıldız Gündoğdu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada 11-13 yaş arası öğrencilerde internet bağımlılığı ve bilgisayar oyun bağımlılığı yaygınlığının, ilişkili etkenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: 2014-2015 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde, Kocaeli İli İzmit Merkez İlçe' yi temsil eden okulların 6. ve 7. sınıflarında okumakta olan, yaşları 11-13 arasında değişen, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 740 öğrenci ve ebeveynleri çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan çocukların, sosyodemografik özellikleri, internet kullanımı ve bilgisayar oyunu oynama alışkanlıkları 'Çocuklar İçin Sosyodemografik Bilgi Formu' ile, ebeveynlerin sosyodemografik özellikleri 'Aileler İçin Sosyodemografik Bilgi Formu' ile değerlendirilmiştir. Çocukların internet bağımlılığı düzeyini belirlemek için 'Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği', bilgisayar oyun bağımlılığı düzeyini belirlemek için 'Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği', internet bağımlılığı konusunda ailelerin çocuklarını değerlendirmeleri için 'Aile Çocuk İnternet Bağımlılığı Ölçeği' kullanılmıştır. Ebeveynlerin internet kullanımı konusundaki tutumları 'Aile İnternet Tutum Ölçeği' ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Young internet bağımlılığı ölçeği (YİBÖ) ile yapılan değerlendirmede internet bağımlılığı yaygınlığı %0,2, riskli internet kullanıcısı oranı %7,3, ortalama internet kullanıcısı oranı %92,5 bulunmuştur. Evde internet bağlantısı bulunanların, internette uzun süre vakit geçirenlerin, interneti daha çok video-film izlemek ve müzik dinlemek için kullananların, internet ve teknolojik araç kullanımına küçük yaşlarda başlayanların YİBÖ puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek saptanmıştır. Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği (BOBÖ) ile yapılan değerlendirmede bilgisayar oyun bağımlılığı yaygınlığı %3, riskli grup %72,7, semptomsuz grup %24,3 olarak bulunmuştur. Erkek cinsiyette olanların, online ve strateji türü oyunları tercih edenlerin, internette uzun süre vakit geçirenlerin, interneti daha çok oyun oynamak için kullananların, internet ve teknolojik araç kullanımına küçük yaşlarda başlayanların BOBÖ puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek saptanmıştır. İnterneti daha çok ders çalışmak ve bilgi edinmek için kullananların hem YİBÖ hem BOBÖ puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulunmuştur. İhmalkar ve müsamahakar aile tutumu daha yaygın olup, müsamahakar aile tutumu olan grubun hem YİBÖ hem BOBÖ puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek saptanmıştır. Tartışma: Bu çalışma internet bağımlılığı ve bilgisayar oyun bağımlılığının küçük yaş gruplarında da yaygın olduğunu, internet kullanma ve bilgisayar oyunu oynama özelliklerinden bazılarının bağımlılık açısından yordayıcı olabileceğini desteklemektedir. Ancak hangi özelliklerin ve tutumların bağımlıkla daha yakın ilişkili olduğunu araştıran geniş örneklemli çalışmalara, riskli olarak değerlendirilen bireylerin ileriki dönemde bağımlılık durumlarının takibi açısından uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.