SEKA Kağıt Müzesi'nin endüstriyel arkeoloji kapsamında incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİM SARAÇ

Danışman: Üftade Muşkara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genel anlamıyla Endüstriyel Arkeoloji, teknolojik düzenekler aracılığı ile üretim yapan endüstri tesislerinin çeşitli nedenlerden dolayı üretime son vermeleri ve atıl duruma düşmeleri sonucu bu tesislerin yeniden kent yaşamına katılmaları ve hikâyelerinin devam etmesi için işlevlendirilmeleri çalışmalarının bütünüdür. Avrupa ve Kuzey Amerika'da 1950'li yıllarından başlayarak Arkeoloji literatürüne giren endüstriyel arkeoloji kavramı Türkiye'de 1990'lı yılların başlarında restorasyon projeleri ile gündeme gelmiştir. Endüstri tesislerini sadece bir bina olarak değerlendirmemek gerekir, üretimin yapıldığı dönemde işçilerin günlük hayatlarının büyük bir kısmını geçirdiği aralarında bağ kurdukları bu tesisler içinde bulunduğu kentleri sosyal, kültürel ve ekonomik olarak da geliştirdiği yadsınamaz bir gerçektir. 1934 yılında temeli atılan İzmit SEKA Kâğıt Fabrikası Cumhuriyetin ilk sanayi tesislerinden birisidir. 2005 yılında üretiminin sona ermesinden sonra, fabrika üretim, işletme, depolama alanları, sosyal alanlar ve lojmanların da içinde bulunduğu alan; mimari, tarihi ve teknolojik miras olarak koruma altına alınmış ve "SEKA Kâğıt Müzesi" olarak yeniden işlevlendirilmiştir. Bu tezde Türkiye'nin en büyük endüstriyel dönüşüm projelerinden biri olan SEKA Kâğıt Müzesi Türkiye için yeni bir kavram olan Endüstriyel Arkeoloji kapsamında incelenmektedir.