LİSE ÖĞRENCİLERİNİN POZİTİF GENÇ GELİŞİMLERİNİN YORDANMASINDA BİLİŞSEL ESNEKLİK, EBEVEYN TUTUMLARI VE ÖZ DENETİMLERİNİN ROLÜ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL BESİRE BAYRAKCI

Danışman: Osman Nejat Akfırat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı lise öğrencisi ergenlerin pozitif genç gelişimi düzeylerinin yordanmasında, bilişsel esneklikleri, ebeveyn tutumları ve öz denetim becerilerinin rolünü ve araştırmada ele alınan pozitif genç gelişimi düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde 8 farklı lisede 9,10,11 ve 12. sınıfa devam eden 424 kız 439 erkek olmak üzere toplam 863 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak, Kişisel Bilgi Formu, Pozitif Genç Gelişim Ölçeği Kısa Formu, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği, Ergenlerde Öz Denetim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi; t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, lise öğrencisi ergen erkeklerin pozitif genç gelişimi yeterlilik düzeyleri kız öğrencilere göre yüksektir. Adreslerine yakın olan liselere devam eden öğrencilerin pozitif genç gelişimi duyarlılıkları sınavla gidilen liselere devam eden öğrencilere göre daha düşüktür. Lise öğrencilerinin ebeveynlerinin birlikte olanları pozitif genç gelişimi ilişki düzeyleri ebeveynleri ayrı olan öğrencilere göre daha yüksektir. Lise öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri, anne kabul/ilgi düzeyleri, baba kabul/ilgi düzeyleri ve öz denetim düzeyleri pozitif genç gelişimlerini anlamlı düzeyde yordamaktadır. Pozitif Genç Gelişimi puanına ilişkin toplam varyansın %32'si Bilişsel Esneklik puanı ile, %14'ü anne kabul/ilgi düzeyi ile, %13'ü baba kabul/ilgi düzeyi ile, %10'u Öz denetim puanı ile açıklanmaktadır. Lise öğrencilerinin öz denetim becerilerinin Pozitif Genç Gelişimi düzeyleri üzerinde dolaylı etkisi görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında öz denetim becerileri ile pozitif genç gelişimi arasındaki ilişkiye bilişsel esnekliğin kısmi aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır.