Göz hastalıkları kliniğinde meydana gelen adenovirüs salgınının kontrol altına alınması için olguların ve ekipmanların adenovirüs PZR ile taranması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KAĞAN ÖZDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Müge Toygar Deniz
Eş Danışman: Büşra Yılmaz Tuğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Adenovirüse bağlı epidemik keratokonjonktivitler (EKK), göz kliniklerinde tıbbi ekipman ve çevresel yüzeyler aracılığıyla kolayca yayılarak görmeyi tehdit eden komplikasyonlara yol açabilen, yüksek derecede bulaşıcı bir enfeksiyondur. Bu tez çalışmasında adenovirüs deoksiriboz nükleik asit (DNA) varlığının polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemiyle klinik ve çevresel örneklerde taranması; uygulanan enfeksiyon kontrol müdahalesinin nozokomiyal bulaşı önlemedeki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Temmuz-Aralık 2025 tarihleri arasında yürütülen çalışmada, müdahale öncesi (Grup 1) ve sonrası (Grup 2) dönemde hastalardan 40, çevresel örneklerden 70 numune toplanmıştır. Örneklerdeki DNA varlığı PZR yöntemiyle analiz edilmiştir. Pozitiflik değerlendirmesinde döngü eşik değeri Cycle Threshold (Ct) 0.05). Müdahale sonrasında toplam PZR pozitiflik oranında istatiksel açıdan anlamlı azalma görülmüş olup (p=0.001); hem klinik örneklerde azalma (p=0.007) hem çevresel örneklerdeki azalma (p=0.049) olarak izlendi. Müdahale öncesi viral kontaminasyon en yüksek sıklıkla applanasyon tonometrisi (%42.9) ve yarık lamba (%30) oranında biyomikroskobunda görüldü. Gruplar arasında Ct değerleri arasında istatiksel anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Deksametazon damla reçete edilmesi PZR pozitif olan olgularda istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.006). Epifora varlığı da PZR pozitif grupta istatiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek oranda görülmüştü (p=0.015). Lojistik regresyon analizinde epifora bulgusu adenovirüs PZR pozitifliğini 10 kat artırmakta idi (aOR: 10.077, %95 CI:1.096-92.617, p=0.041). Sonuç: Bu çalışma, epidemik olmayan dönemlerde dahi göz hastalıkları polikliniklerinde EKK yayılım riskinin ve çevresel kontaminasyonun varlığını göstermektedir. Uygulanacak doğru bir enfeksiyon kontrol müdahalesinin nozokomiyal bulaş zincirini kırmada etkili olacağına ve bunun hem hasta güvenliği hem de sağlık personelinin sağlığının korunmasına katkı sağlayacağını desteklemektedir. Anahtar Sözcükler: Adenovirüs, PZR, epidemik keratokonjonktivit, konjonktivit, dezenfeksiyon