E-SPOR ALANINDA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ: LİSANSLI E-SPORCULARIN ALGI VEGÖRÜŞLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEÇİL KARAOĞLU
Danışman: Aysel Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda dijital oyunların ve dolayısıyla e-spor sektörünün yükselişi, yeni bir kültürel alanın oluşmasını sağlamış; ancak bu alanda cinsiyet temelli yapının yeniden üretildiği ve şekillendiği gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, e-spor alanında aktif olarak faaliyet gösteren lisanslı kadın ve erkek e-sporcuların e- spor deneyimleri, e-spora karşı deneyim ve görüşleri ile e-spor alanında toplumsal cinsiyet eşitsizliğine yönelik algı ve görüşlerinin ne olduğu araştırılmıştır. Bu bağlamda çalışmada temel olarak, e-spor alanında kadınların yeri, kadın oyunculara karşı önyargılar ve tutumların ne olduğu ile toplumsal cinsiyet rollerinin e-spor alanına yansımalarının ne olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada nitel yöntemlerden yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinde hataları ve eksikleri önlemek amacıyla MAXQDA programından yararlanılmıştır. Toplanan veriler tematik analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiş, e-spor ve dijital oyunlarda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin e-sporcular tarafından nasıl algılandığı çok boyutlu olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, e-sporun erkek egemen bir alan olduğunu; kadın oyuncuların e- spor alanında takım sayılarının azlığını, turnuvalarda yeterince yer almadığını, cinsiyetçi söylemlere maruz kaldığını, destek görmediğini, ikincil plana atıldığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, e-spor alanında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yalnızca bireysel deneyimlerle sınırlı kalmadığını; aynı zamanda toplumsal, yapısal, kültürel ve ekonomik düzeylerde de yeniden üretildiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, e-sporun daha adil, eşitlikçi ve kapsayıcı bir alan haline gelmesi için somut öneriler sunulmuştur.