Genç erişkinlerde Metabolik Sedromun bilişsel işlevler üzerine etkisi ve ATP III ile WHO kriterlerinin bilişsel işlevler açısından duyarlılıklarının karşılaştırılması.
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAİLE GÖKKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEYNEP CANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Günümüzde hızlı bir şekilde artış gösteren MS'un, demans gibi ağır bilişsel bozukluklar dahil olmak üzere, yaşam süresi ve kalitesini olumsuz yönde etkileyen birçok komplikasyonu bulunmaktadır. Ağır bilişsel bozukluklar gelişmeden, erken dönemlerde bilişsel değişikliklerin tespit edilmesi çok önemlidir. Bu yüzden çalışmamızda; 2 değişik MS tanımlama şekli olan WHO ve ATP III kriterlerine göre, MS tanısı konulan genç erişkinlerin bilişsel işlevlerinin değerlendirilmesi ve iki tanımlama arasında bilişsel işlevlerdeki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Herhangi bir hastalığı ve ilaç kullanımı olmayan, poliklinik başvurusu esnasında MS tanısı konulan 30?55 yaş arasında 39 MS'lu hasta ve hasta grubu ile yaş, eğitim seviyesi gibi demografik özellikler açısından benzer özellikte 25 sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların bel çevresi, kalça çevresi, VKİ, arteriyel tansiyon gibi ölçümleri yanında, açlık kan şekeri, HDL kolesterol, trigliserid düzeyleri belirlenmiş ve MS'lu hastalara Oral Glukoz Tolerans Testi yapılmıştır. Tüm katılımcıların Dopler US incelemesi ile sağ ve sol karotis intima media kalınlıkları (KIMT) ölçülmüştür. Ayrıca bilişsel fonksiyonlardan dikkat, yürütücü işlevler, öğrenme ve belleğin alt alanlarını değerlendirmek üzere nöropsikolojik testler uygulanmıştır.Bulgular: MS'lu hasta grubu ve kontrol grubu arasında demografik özellikler açısından fark olmayıp, MS kriterlerinden bel çevresi, bel çevresi/kalça çevresi oranı, vücut kitle indeksi, arteriyel tansiyon, açlık kan şekeri, HDL kolesterol, trigliserid düzeyleri ile insülin direnci ölçüm yöntemlerinden Homa-IR ve Quıckı indeksi ölçümleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p:0.000). ATP III'e göre MS'lu hastalarda dikkat, yürütücü işlevler ve belleğin birçok alanında bozukluk tespit edilirken, WHO'ya göre MS'lu hastalarda sadece bellek alanlarında bozukluk saptanmıştır. Her iki tanı kriterine göre de MS ve kontrol grubu arasında KIMT'ları açısından r cca ve l cca'de istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu görülmüştür. Diyabetli hastaların çıkarılmasıyla oluşturulan diyabeti olmayan MS'luların kontrol grubu ile karşılaştırılmalarında, ATP III'e göre MS'lu olanların r cca KIMT, WHO'ya göre MS'lu olanların r cca ve l cca KIMT artmış olup, her ikisinde de belleğin birçok alt alanında bozukluklar saptanmıştır. HT'lu hastaların çıkarılmasıyla oluşturulan HT olmayan MS'lular ile kontrol grubu arasında KIMT açısından fark olmamasına rağmen, bilişsel alanlarda bozukluklar olduğu görülmüştür. MS'lu hastalar eğitim ve yaş değişkenlerine göre kendi içinde gruplandırılıp karşılaştırıldığında, eğitim seviyesi düşüklüğü ve yaş artışının bilişsel işlevlerin bazı alanlarını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir.Sonuç: MS bilişsel işlevlerin çeşitli alanları ile önemli bir şekilde ilişkili olup genç erişkinlik döneminde bile bilişsel işlevlerde bozulmalara neden olabilmektedir. ATP III kriterleri özellikle erken dönemde meydana gelen bilişsel işlev bozukluklarını tespit etmede WHO kriterlerinden daha duyarlıdır.