Diabetes mellitus tip 1 oluşturulmuş erkek farelerden elde edilen spermlerin ıvf uygulamalarında fertilizasyon ve embriyo kalitesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEGÜM ALYÜRÜK
Danışman: Yusufhan Yazır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmadaki amacımız streptozotosin (STZ) uygulaması ile kronik tip 1 diyabet oluşturulmuş erkek farelerden elde edilen spermlerin morfolojisini, motilitesini, fertilizasyon ve sonrasında oluşan embriyo kalitesini gözlemlemektir.Çalışmamızda CD-1 ırkı 12 haftalık dişi ve erkek fareler kullanıldı. Erkek fareler kontrol ve diyabet grubu olmak üzere ikiye ayrıldı. Diyabet grubuna sitrat içinde çözünen streptozotosin intraperitonal olarak uygulanırken, kontrol grubuna sadece sitrat verildi. Streptozotosin ile meydana gelen tip 1 diyabetin kronikleşerek fare üreme sistemine etki edebilmesi için fareler bir ay sonra sakrifiye edildi. Epididimis ve vas deferensleri alınarak spermleri toplandı. Dişi farelere folikül gelişimlerini stimüle etmek amacıyla kontrollü ovaryan stimülasyon uygulandı. Sonrasında ovidukt ve ovaryumları alınarak oositleri toplandı. Kontrol ve diyabet grubunda kullanılacak olan oositler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı.Diyabet ve kontrol grubuna ait farelerin sperm yaymaları yapıldı. Diff-Quik boyası ile boyanarak morfolojileri değerlendirildi. İki grup arasındaki morfoloji kriterleri kıyaslandı.Yine bu gruplara ait spermlerin motiliteleri değerlendirildi. En az üç farklı sahada ileri ve düzgün doğrusal hareketli spermlerin sayımı yapılarak oran cinsinden kıyaslandı.Elde edilen diyabetik ve kontrol grubu spermler ile oosit hücrelerine IVF uygulandı. IVF uygulamasından 16-18 saat sonra fertilizasyon değerlendirilmesi yapılarak döllenen embriyolar takip edildi. Kontrol grubu spermlerden oluşmuş embriyolar ile diyabet grubu spermlerinden oluşmuş embriyolar kıyaslandı, bulguları değerlendirildi.Çalışmamızın sonucunda, diyabetik gruptan topladığımız spermlerin kontrol grubuna göre morfolojik olarak, anormal sperm miktarının daha fazla olduğu, bununla orantılı olarak anormal morfolojiler tek tek değerlendirildiğinde her bir anormal kriterin diyabetli grupta istatistiksel olarak anlamlı derecede artış gösterdiğini saptadık.Motilite açısından değerlendirdiğimizde, spermlerin diyabet grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yavaş olduğunu tesbit ettik (p<0.0001).Diyabetik farelerin spermi ile döllenen embriyolarda fertilizasyon oranı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu (p=0.000). Fertilize olan oositlerin oluşturduğu embriyolar, 3. gün sonunda incelendiğinde iyi kalite embriyolar (Grade A) iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı çıkmadı (p=0.376). Fakat kötü kalite embriyoların (Grade B) oranı, diyabetik farelerde istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p=0.001). Bu süre sonunda diyabetik farelerde gelişimi durmuş embriyo oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0.003).Çıkan sonuçlar göstermektedir ki; kronik DM Tip 1 hem sperm morfoloji ve motilitesini hem de fertilizasyon oranını düşürmektedir. Ayrıca embriyo yarıklanma kabiliyetini azaltmakta, gelişimi duran embriyo oranını arttırmaktadır. Ancak iki grup arasında Grade A embriyo oranı açısından anlamlı derecede fark olmaması kullandığımız IVF metodunun doğal yollardan iyi kalite sperm seçme kabiliyetinden kaynaklandığını düşünmekteyiz. Tüm bu sonuçlar diyabetin üreme üzerine olumsuz etki gösterdiğini düşündürmektedir.Anahtar kelimeler: Diff-Quik, DM, kontrollü ovaryan stimülasyon, streptozotosin, IVF.