Braket üstü pah formunun emniyet kemeri konnektörü yorulma davranışı üzerindeki etkisinin deneysel analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Otomotiv Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN TİRYAKİ

Danışman: Rıza Emre Ergün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kaza meydana gelmesi durumunda sürücü ve yolcuların çarpma anında vücut sarsılmasını kademeli olarak azaltarak ve araç içinde savrulup darbe almalarını veya araçtan dışarı fırlamalarını önleyerek ölüm ve ağır yaralanmaların önüne geçme amacıyla kullanılan pasif güvenlik elemanlarından emniyet kemerinin fonksiyonunu yerine getirmesi için konektörlerin yeterli yorulma ve çekme dayanımına sahip olması önemli faktörlerdir. Çalışmada braket üzerinde halatın krimplendiği temas noktasında manuel pah formu verilmesiyle dizaynı değiştirip yeni prototipler üretilmiş, üretilen numunelerin çekme test değerlerinin müşteri şartnamelerinde istenen kriterleri sağlaması hedeflenerek ürün ömrünün uzatılabileceği araştırılmıştır. Çalışmada, emniyet kemerlerinin tokasını araç şasisine sabitlenmesini sağlayan konektörlerin braketinde, halata temas eden ince cidar kenarlarına yapılan pah kırma işleminin halat yorulmasına olumlu etki ettiği mekanik testler sonucunda tespit edilmiştir. Verilen pah formundan dolayı halatın brakete tutunduğu yüzey alanı azalacağından çekme kuvvetlerinin standart isterin altına düşmediğini görmek için yorulma testlerinin ardından çekme testleri yapılmış ve pah formu verilen konektörlerin %10'a kadar daha düşük çekme kuvveti sağlamasına rağmen minimum beklenti olan 20kN kuvvetin üzerinde olduğu görülmüştür. Verilen pah ölçüsüne göre boyuna %4-18 arası ve yanal %14-30 arası daha düşük kuvvetler ile konektörün eğilme hareketleri yapabileceği görülmüştür. Taşıt kullanan her birey için hayati öneme sahip olan emniyet kemeri toka bağlayıcısı yapılacak deney ve sonuçlar ile daha uzun ömürlü bir ürün haline gelmesiyle yeni dizayn, trafiğe çıkacak olan yeni araçlarda kullanılabilir ve yıllar sonra meydana gelecek olası trafik kazalarında emniyet halatı parçasında daha az yorulma meydana geleceğinden araç ömrü boyunca emniyet kemeri mekanizması, sürücü ve yolcuların güvenliğini sağlayabilecektir.