Kocaeli Üniversitesi Hastanesi'ndeki asistan hekimlerin HPV aşısı hakkında bilgi düzeyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKSU
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Serviks kanserinin aşı ile önlenebilen bir kanser olduğunu halkın bilgisine sunmak ve halk tarafından bu bilginin özümsenmesinde hekimlerin görevi büyüktür. Bu nedenle hekimlerin bu konuyla ilgili yetersiz bilgisinin olması topluma da yansıyacağı için üzerinde durulması gereken konulardan biridir. Çalışmamızda halkın bilgilendirilmesi hususunda çok önemli rolü olan hekimlerin HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeylerini tespit etmek ve mevcut eksiklerin nelerden kaynaklandığını araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamız 01.06.2024-01.09.2024 tarihleri arasında, Kocaeli Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan asistan hekimlere Google Formlar üzerinden anket oluşturularak e-posta, karekod ,telefon veya yazılı form ile ulaştırarak yüz yüze doldurularak yapılmıştır. Verilerin toplanması için hazırlanan ankette 19 soru içeren 2 bölüm bulunmaktadır. İlk bölümde sosyodemografik bilgiler, ikinci bölümde HPV aşısı hakkında bilgi düzeyini değerlendiren sorular yer almaktadır. İstatistiksel değerlendirme, IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı kullanılmıştır. Verilerin Normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi/Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Gruplar arasındaki farklılık normal dağılıma sahip olan nümerik değişkenlerde normal dağılıma sahip olmayan nümerik değişkenler için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis testi ile belirlendi. Gruplar arası farklılıkları değerlendirmek amacı ile kategorik değişkenlerde Fisher's Exact ki kare testi kullanıldı. Nümerik Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza %60,61'i kadın ve %39,39'u erkek olmak üzere toplam 165 asistan hekim katılmıştır. Asistan hekimlerin branşları incelendiğinde %86,06'sı dahili bölüm, %10,3'ü cerrahi bölüm ve %3,64'ü de temel bölümlerde asistanlık eğitimi görmekteydi. Katılımcıların %14,63'ünün HPV aşısı olduğu saptanmıştır. %15,15'inin yalnızca kızına, %59,39'unun hem kızına hem oğluna HPV aşısı yaptırmayı düşündüğü öğrenilmiştir. Aşı yaptırmak istemeyenlerin nedenleri incelendiğinde ise istemeyen hekimlerin yaklaşık %25'inin HPV aşısıyla ilgili bilgisinin olmadığı ve %18'inin de erkek çocuklarına aşı yapılmasının gereksiz gördükleri belirtilmiştir. Ayrıca hekimlerin %60,12'sinin HPV aşısı hakkında bilgi sahibi olduğunu düşünürken %79,39'unun serviks kanseri ve HPV ile ilgili eğitim almak istekleri saptanmıştır. HPV aşısı ne zaman yapılır soruna hekimlerin %52,73'ü 13-26 yaş arası, %41,21'i 9-12 yaş arası cevabını vermiştir. Ayrıca katılımcıların %72,12'si HPV aşısının ne kadar erken yapılır ise o kadar faydalı olduğunu belirtirken %83'ü aşının etkinliği için 3 doz aşının yapılması gerektiğini, %64'ü de HPV aşısının ömür boyu koruyuculuk sağladığını doğru cevaplamıştır. Serviks kanseri risk faktörlerini önemli bulma sıraları %98,79'u HPV, %98,18'i birden fazla cinsel partner, %97,58'i cinsel partnerin çok kişi ile birlikteliği şeklindeydi. Serviks kanseriyle ilgili bilgi düzeylerini incelediğimizde; en çok %99,39'unun Pap smear testinin erken tanıda önemli olduğunu belirttiği ve bunu %97,58 oranla periyodik muayenenin erken tanıda önemli olduğu izlemekte olduğu görüldü. %95,76'sı serviks kanserinin erken dönemde tanınabildiği görüşündeyken %86,67'sı HPV DNA'nın erken tanıda önemli olduğunu belirtmiştir. Çalışmamıza katılan hekimlerin sorulara doğru yanıt vermesiyle cinsiyet, yaş, meslekteki yıl, branş, medeni durum, sigara ve alkol kullanımı arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Çalışmamızda bir önermeye ya da bir soruya doğru cevap verenlerin diğer soru ya da önermelere de doğru yanıt verme ihtimalinin artmış olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları literatürdeki oranlarla paralel olmasına rağmen hem aşılanma oranının hem de bilgi düzeyinin beklenen ve istenenden daha düşük düzeyde olduğu saptanmış olup toplumsal bağışıklığın sağlanmasında anahtar rol oynayan hekimlerin HPV aşılarıyla ilgili sahip olduğu bilgilerin yeterli olmadığı görülmektedir. Bu nedenle hekimlerin hizmet içi eğitimler, asistanlık sürecindeki eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: HPV, serviks kanseri, erken tanı