Eşit kanal açısal presleme (EKAP) ve yarı katı işlemle üretilen AA7075 alaşımının mikroyapı, sertlik ve yorulma davranışının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Otomotiv Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN KAYA

Danışman: Mehmet Uçar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; AA7075 Alaşımının, aşırı plastik deformasyon yöntemi ile tane inceltme tekniğinin kullanıldığı Eşit Kanal Açısal Presleme (EKAP) ve mikroyapıda küresel tane yapısı oluşturularak biçimlendirme işleminin yapıldığı Yarı Katı İşlem (YKİ) teknikleri ayrı?ayrı ve kombine olarak kullanılmıştır. Özellikle havacılık sektöründe kullanılan bu alaşımın yorulma davranışları hem EKAP hem de YKİ teknikleri birlikte uygulanarak geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında ilk aşamada geleneksel döküm yöntemi ile üretilen AA7075 alüminyum alaşımının mikroyapı incelemeleri yapılmıştır. Yorulma testleri yapılarak alaşımın mikroyapı morfolojisi ile yorulma davranışları ilişkilendirilmiştir. Deneysel çalışmaların birinci aşamasında elde edilen veri ve bulgular, ikinci ve üçüncü aşamalarda elde edilen veri ve bulguların değerlendirilmesinde referans olarak kabul edilmiştir. İkinci aşamada, metal ve alaşımlarında ultra ince tane yapısının üretilmesinde kullanılan bir plastik deformasyon metodu olan EKAP işlemi ile farklı paso sayılarında şekillendirilecek olan alaşımın mikroyapı incelemeleri ve yorulma testleri yapılmıştır. Bir sonraki aşama olan üçüncü aşamada ise, ikinci aşamada farklı paso sayılarında EKAP işlemi ile şekillendirilen alaşımın YKİ ile şekillendirilerek numune mikroyapısında tanelerin küresel morfolojide olması sağlanmıştır. Deneysel çalışmaların son aşamasında ise YKİ? le şekillendirilen alaşımın yorulma testleri yapılmıştır. Elde edilen malzemelerin; optik mikroskop, tarama elektron mikroskobu (SEM) kırık yüzey incelemesi, geçirim elektron mikroskobu (TEM) ile mikroyapı incelemeleri gerçekleştirilmiş ve sertlik ölçme cihazında sertlik değerleri tespit edilmiştir. Bu laboratuvar ölçekli tez çalışmasından elde edilen bilimsel veri ve bulgular, AA7075 alaşımının yorulma davranışının, yeni bir tasarım olarak hazırlanmış olan kalıp kullanılarak hem EKAP işlemi hem de YKİ ile şekillendirilmesinin, geleneksel yöntemlerle (döküm işlemi gibi) şekillendirilmesi arasındaki farklılıkları sergileyen yeni bir yaklaşımı ortaya koymuştur.