Zamana bağlı proses maliyeti altında tek makina çizelgeleme probleminin iki amaçlı optimizasyonuna yönelik bir model önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA TACETTİN

Danışman: Alpaslan Fığlalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemizde uygulanmakta olan zamana bağlı enerji fiyatlandırması nedeniyle, eğer üretilen ürünün birim zamanda enerji tüketimi farklılık gösteriyorsa, toplam enerji maliyeti aynı zamanda makinalara atanmış işlerin sıralamasına bağlıdır denilebilir. Diğer bir konu ise, işler yapılırken, bir sonraki iç müşteriye ya da nihai müşteriye istenilen zamanda yetiştirilmesi gerekir. Maliyetler iyileştirilirken müşteri memnuniyeti göz ardı edilmemelidir. Yukarıda bahsedilen enerji maliyetlerini azaltmaya yönelik yapılacak işlerin sıra değişikliği, aynı zamanda bu işlerin asıl yapılma amacı olan müşterilerin kullanımı konusunda herhangi bir sıkıntıya yol açmamalıdır. Bu çalışmada, zamana bağlı elektrik tarifesine göre enerji maliyeti anlamında tek makine problemi incelenmiş ve bir lastik fabrikası üretim ortamına uygun olarak oluşturulmuş toplam 60, 90 ve 120 işten oluşan 30 problem için enerji maliyetini azaltmaya yönelik karmaşık tamsayılı bir model önerilmiştir. Bu modelin çözülmesine yönelik olarak lagrange gevşetme ve kesme düzlemi teknikleri kullanılmış ve makul sürelerde çözümler elde edilebilmiştir. Aynı zamanda, tek makine çizelge problemi için toplam gecikme zamanının enazlanması problemi, oluşturulan problemler için ele alınmış ve işlem zamanlarının birbirine yakın olduğu problem tipleri için bir model önerilmiştir. Son olarak ise, her iki amacı tek bir amaç fonksiyonu haline dönüştürerek genetik algoritma kullanılarak pareto optimal çözümler oluşturulmuş ve her bir problem için karar vericiye farklı baskın çözüm alternatifleri sunularak bunlardan tercih yapabilmesine yönelik bir model önerilmiştir.