Derince Fatih Aile Sağlığı Merkezi 41.04.041 Numaralı Birime Başvuran 40-60 Yaş Aralığındaki Hastaların Kanser Taramalarına Karşı Bilgi Tutum ve Davranışları


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBUZER ÇELİK

Danışman: Tuncay Müge Alvur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

7.1. Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, Kocaeli ili Derince ilçesinde bir aile sağlığı birimine başvuran 40-60 yaş arası bireylerin kanser taramaları konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 7.2. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01.05.2025- 01.07.2025 tarihleri arasında Derince Fatih Aile Sağlığı Merkezi 41 No'lu Aile Hekimliği Birimi'ne başvuran, araştırma kriterlerine uygun ve katılımı kabul eden 249 kişi ile gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon testi kullanılmış; p <0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. 7.3. Bulgular: Katılımcıların yaş ortanca değeri 50 (45-55), ölçek puanı ortanca değeri ise 106 (91-111) olarak bulunmuştur. Katılımcıların %64,7'si kadın, %35,3'ü erkektir. Çoğunluğu evli, ilkokul mezunu, ev hanımı ve orta gelir grubundandır. Katılımcıların önemli bir kısmı kronik hastalığa sahip olup düzenli ilaç kullanmaktadır. Katılımcıların %55'i Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) hakkında, %69,5'i ise genel olarak kanser taramaları hakkında bilgi sahibidir. Katılımcıların %65,9'u en az bir kez kanser taraması yaptırmıştır. En sık yapılan tarama serviks kanseri taramasıdır (%52,6). Taramaların çoğu aile sağlığı merkezlerinde (%65,2) gerçekleştirilmiştir. Kanser taraması yaptırmama gerekçesi olarak en çok "sağlıklı olduklarını düşünmeleri" ifade edilmiştir. 7.4. Sonuç: Katılımcıların kanser taramaları hakkında bilgi sahibi olmalarına rağmen, tarama yaptırma oranları düşüktür. Aile hekimleri, kanser taramalarında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, aile hekimleri bilgilendirme ve yönlendirme açısından desteklenmeli; toplumu bilinçlendirmek amacıyla televizyonlarda kamu spotları gibi farkındalık artırıcı kampanyalara yer verilmelidir. 7.5. Anahtar Kelimeler: Kanser taramaları, aile hekimliği, meme kanseri, serviks kanseri, kolon kanseri