Dijital oyunlarda toplumsal cinsiyet kodlarının yeniden üretimi: League of Legends oyununun dijital etnografik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GAZETECİLİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN BUSE ŞAKAR

Danışman: Emel Şerife Baştürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve bu gelişmelerle paralel olarak değişen toplumsal pratikler, bireylerin yaşamlarında hemen hemen her alanda dönüşüme sebep olmuştur. Dönüşüme uğrayan alanlardan biri de oyun oynama pratikleridir. Oyunların neredeyse tamamı dijitalleşmiştir. Yaş farkı olmaksızın bireyler dijital oyunlara zaman ayırmakta ve dijital oyunları hayatlarının bir parçası olarak görmektedir. Dijital oyunların hayatımızın bir parçası haline gelmesi, günlük hayatta var olan bazı davranış kalıplarının da değiştirmesi anlamına gelmektedir. Bu davranış kalıplarının başında ise toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rollerinin temsili gelmektedir. Bu çalışmada ise her yaştan oyuncunun aynı anda, birbirleriyle iletişim kurarak oynadığı, e-sporun dünya çapında en çok oynanan oyunu League of Legends oyunu üzerinden, oyuncuların dijital oyun oynama pratikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. League oyuncularının dijital oyun oynama pratiklerini belirlemek amacıyla dijital etnografi yönteminden yararlanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 1 Şubat 2020- 1 Ekim 2020 tarihleri arasında 243 oyun oynanmış ve 2000'den fazla oyuncu gözlemlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, katılımcıların League of Legends oyununu boş zamanı değerlendirmek için öylesine oynanan bir oyundan ziyade, bir sosyalleşme ve rahatlama alanı olarak gördükleri tespit edilmiştir. Oyuncular bu oyun için zaman harcamaktadırlar. Oyuncuların oyun içinde ürettiği söylemlerin çoğu zaman eril küfürler ve cinsiyetçi ve homofobik söylemler olduğu tespit edilmiştir. Toplumsal cinsiyet olgusu etkileşimin olduğu dijital oyunlarda da karşımıza çıkmıştır. Araştırmaya katılan katılımcıların, League of Legends oyunu içinde söylemleriyle dijital olarak toplumsal cinsiyet rollerini ürettiği sonucu elde edilmiştir. Elde edilen bir diğer sonuç ise erkek oyuncuların kadın oyunculara karşı oyun içinde gerek oyunun oynanışı açısından gerek oyun içindeki rol dağılımı açısından pozitif ayrımcılık yaptıkları yönündedir. Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyet, Dijital Oyun, Cinsiyetçilik, League of Legends, Netnografi