Türkiye'de sanal influencerların instagram'da içerik üretim stratejileri: Alin, Alara X ve Seren Ay üzerine bir içerik analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELAL BOZYEL
Danışman: ZEYNEP BENAN DONDURUCU DEDE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde özellikle yapay zekâ (YZ) temelli teknolojilerin hızla gelişmesi, günlük yaşam pratiklerinde köklü değişikliklere yol açmakta olup dijital iletişim biçimlerini yeniden şekillendirmiştir. Özellikle sosyal medya platformlarında yer alan geleneksel insan merkezli influencer anlayışı giderek yerini bilgisayar destekli imgeleme (CGI) teknolojileriyle oluşturulan yapay zekâ temelli influencerlara (virtual influencers) bırakmaktadır. Bu teknolojiler neticesinde influencer olgusunun kapsamı ve işlevi yeniden şekillenmektedir. Bu bağlamda, bu araştırmanın temel amacı Türkiye'de faaliyet gösteren yapay zekâ destekli sanal influencerlardan Alin, Alara X ve Seren Ay'ın Instagram platformundaki gönderileri aracılığıyla içerik üretim stratejilerini incelemektir. Bu çalışma, söz konusu sanal karakterlerin hangi tür içeriklerle takipçileriyle etkileşime geçtiğini, takipçi kitleleriyle olan etkileşim dinamiklerini nasıl şekillendirdiklerini ve dijital kimliklerini hangi temalar üzerinden inşa ettiklerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda, Instagram'da Alin, Alara X ve Seren Ay'ın 01.01.2025 ve 31.12.2025 tarihleri arasında bir yıllık dönemde gerçekleştirdikleri paylaşımlar konu, biçimsel yapı, içerik üretim stratejileri, etkileşim düzeyleri kriterleri bağlamında nitel ve nicel içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Alara X'in Instagram içerik stratejisinin önemli bir bölümünün YouTube video bağlantıları, marka iş birlikleri ve ünlü iş birlikleri odaklı paylaşımlardan oluştuğu tespit edilmiştir. Televizyon programları ve tanınmış isimlerin yer aldığı içeriklerin erişim ve görünürlük düzeyini yükselttiği saptanmıştır. İncelenen bir diğer sanal influencer Alin Instagram'da daha çok ticari marka iş birlikleri ile öne çıksa da yaşam tarzı, kurgusal hikâye paylaşımlarına yer verdiği saptanmıştır. Seren Ay'ın ise Instagram içerik stratejisi, çoğunlukla kişisel hikayeler ve teknoloji odaklı paylaşımlar etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, analiz edilen üç sanal influencerın Instagram'da içerik üretim stratejilerinin farklılık gösterdiği, farklı takipçi gruplarına yönelik olarak çeşitlendiği ve dijital birer varlık olan bu influencerların kimlik inşası biçiminin sabit olmadığı tespit edilmiştir.