Akademik Veri Yönetim Sistemi
33. Ulusal Dermatoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 22 Ekim 2025 - 26 Ocak 2026, (Yayınlanmadı)
Amaç: Psoriasis ve vitiligo, farkl
ı
klinik özellikler göstermelerine rağmen, her ikisi de immün arac
ı
l
ı inflamatuar deri hastal
ı
klarıdır. Son
yı
llarda yap
ı
lan çal
ışmalar, bu iki hastal
ığı
n birlikte görülme s
ı
kl
ığı
ı
n
n tesadüfi olmaktan öte, ortak genetik ve immünolojik
mekanizmalarla ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur [1,2
]
. Patogenezde yer alan ortak HLA lokusları
, TNF-α, IFN-γ, IL-17 ve IL-23 gibi
sitokinler ile Koebner fenomeni gibi tetikleyici faktörler bu ilişkiyi desteklemektedir [3-5
.
]
Bu çal
ışmada, psoriasis ve vitiligo birlikteliği gösteren hastaları
n klinik özellikleri, tedavi yaklaşı
mları
ve eşlik eden hastal
ı
kları
incelenerek iki hastal
ığı
n ortak yönleri ve potansiyel etkileşimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Materyal-Metod: Bu retrospektif çal
ışmada, 2017–2023 yı
lları
aras
ı
nda hastanemizin dermatoloji polikliniğine başvuran ve hem
psoriasis hem de vitiligo tan
ı
ı
s
alm
ış hastalar, elektronik kayı
t sistemi üzerinden taranarak, tan
ı
ları
klinik olarak doğrulanan ve kayı
tları
eksiksiz olan 26 olgu değerlendirilmiştir.
Bulgular: Dahil edilen 26 hastal
ı
k grupta ortalama yaş 45.9 ± 19.0 yı
l, VKİ 26.4 ± 3.9 kg/m² idi. Hastaları
n %69.2’si kadı
ndı. Psoriasis 14
hastada (%53.8) vitiligodan önce, 10 hastada (%38.5) sonra, 2 hastada (%7.7) eş zamanl
ı başlam
ışt
ı. Başlangıç yaşı
vitiligo için 36.5,
psoriasis için ise 33.7 yı
l olarak saptandı. Vitiligo aile öyküsü %11.5, psoriasis aile öyküsü %34.6 oran
ı
ndaydı.
Vitiligo en s
ı
k generalize formda (14 hasta,
%53.8), psoriasis ise en çok plak tipindeydi (20 hasta,
%76.9). Lezyonları
n ayn
ı
anatomik
bölgelerde yerleşimi 5 hastada (%19.2) gözlendi. Tüm hastalar topikal kortikosteroid kullanm
ışt
ı
, ek olarak 17 hasta (%65.4)
kalsipotriol, 15 hasta (%57.7) kalsinörin inhibitörü
, 9 hasta (%34.6) biyolojik ajan tedavisi alm
ışt
ı. İki hastada anti-TNF ajan (etanercept
ve sertolizumab) sonras
ı
vitiligo gelişimi izlendi.
ANA pozitifliği 6 hastada (%23.1), organ spesifik otoantikor pozitifliği 5 hastada (%19.2) saptandı. Vitiligoya eşlik eden en s
ı
k hastal
ı
k
otoimmün tiroid hastal
ığı (5 hasta,
%19.2) iken psoriasise eşlik edenler hipertansiyon (8 hasta,
%30.8), tip 2 diyabetes mellitus (8
hasta,
%30.8) ve hiperlipidemi (6 hasta,
%23.1) idi (Tablo 1).
Sonuç: Psoriasis ve vitiligo toplumda s
ı
k görülen dermatozlar olmas
ı
na rağmen birlikte görülmeleri nadirdir ve bu birlikteliğin alt
ı
nda
yatan mekanizmaları
açı
klayan veriler s
ı
n
ırl
ıdır. Olguları
m
ızı
n yarı
ı
s
ndan fazlas
ı
nda (%53.8) psoriasis vitiligodan önce başlam
ışt
ı.
Literatürde bu s
ıran
ı
n değişken olduğu, bazı
serilerde vitiligonun daha erken başladığı bildirilmiştir [2,4
]
. Bu değişkenlik, iki hastal
ığı
n
gelişim s
ıras
ı
ı
n
n sabit olmadığı
ı
n
ve araları
nda zamansal bir etkileşim olas
ı
l
ığı bulunduğunu düşündürmektedir.
Lezyonları
n ayn
ı
anatomik bölgeye yerleştiği 5 olgu (%19.2), daha önce bildirilen %7.4–16.2 oranları
ı
n
n üzerindedir [4,5
. Bu durum,
]
özellikle Koebner fenomeni ve epitop yayı
ı
l
m
ı (epitope spreading) gibi lokal immunolojik mekanizmaları
n her iki hastal
ı
kta da rol
oynamas
ı ile ilişkili olabilir. Ayrı
ca iki olguda anti-TNF tedavisi sonras
ı
vitiligo gelişmesi, TNF-α bask
ı
ı
ı
lanmas
n
n bazı bireylerde
melanosit tolerans
ı
n
ı bozabileceğine işaret etmektedir [1,3,5
.
]
Artm
ış sistemik inflamasyonla ilişkili metabolik komorbiditelerin, önceki kohort çal
ışmaları
nda psoriasis ve vitiligo birlikteliğiyle
bağlant
ı
ı
l
olduğu bildirilmiştir [3,5
]
. Bu seride de hipertansiyon ve tip 2 diyabet her biri 8 olguda (%30.8) saptanm
ışt
ır. Olguları
n
%19.2’sinde eşlik eden otoimmün tiroid hastal
ığı
ve %23.1’inde görülen ANA pozitifliği, bu hasta grubunda otoimmuniteye belirgin bir
eğilim olabileceğini göstermiştir.
Elde edilen veriler, iki hastal
ığı
n birlikte görülmesinin rastlant
ı
sal olmayabileceğini düşündürmekle birlikte, örneklem büyüklüğünün
ı
s
n
ırl
ı
ı
olmas
nedeniyle nedensel bir ilişki kurulabilmesi için daha geniş serilere ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: biyolojik ajan, koebner fenomeni, otoimmün dermatozlar, psoriasis, vitiligo
Kaynaklar:
1- Yen H, Chi CC. Association Between Psoriasis and Vitiligo: A Systematic Review and Meta-Analysis. Am J Clin Dermatol.
2019;20(1):31-40. doi:10.1007/s40257-018-0394-1
2- Sawchuk M, Spano F, Loo WJ, Guenther L. The coexistence of psoriasis and vitiligo: a review. J Cutan Med Surg. 2012;16(5):300-
305. doi:10.1177/120347541201600505
3- Kridin K, Lyakhovitsky K, Onn E, et al. Investigating the epidemiological relationship between vitiligo and psoriasis: a population-
based study. Arch Dermatol Res. 2023;315(3):395-400. doi:10.1007/s00403-022-02358-8
4- Canu D, Shourick J, Andreu N, et al. Demographic and clinical characteristics of patients with both psoriasis and vitiligo in a cohort
of vitiligo patients: a cross-sectional study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2021;35(10):e676-e679. doi:10.1111/jdv.17383
5- Arunachalam M, Dragoni F, Colucci R, et al. Non-segmental vitiligo and psoriasis comorbidity - a case-control study in Italian
patients. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2014;28(4):433-437. doi:10.1111/jdv.12117