Akademik Veri Yönetim Sistemi
5. International Karadeniz Scientific Research And Innovation Congress, Trabzon, Türkiye, 24 - 25 Mayıs 2025, ss.435-437, (Özet Bildiri)
ÖZET
Bu çalışmada, sac metal parçalarından oluşan bir ürün ailesi için tasarımdan sevkiyata kadar olan süreci kapsayan bütüncül bir Ürün Yaşam Döngüsü (ÜYD) yönetim sistemi geliştirilmiştir. Sistem, yapay zeka tabanlı bir yazılım altyapısı ile desteklenerek ürün geliştirme sürecinde verimlilik ve doğruluk artışı hedeflenmiştir. Proje kapsamında 2500'ün üzerinde referansın yer aldığı entegre bir veritabanı oluşturulmuş, bu verilerle birlikte 3D modelleme, kullanıcı dostu veri giriş arayüzü ve sanal showroom ortamı tasarlanmıştır. Yazılım, kritik ölçülerin belirlenmesi, ürün modelleri arasındaki benzerlik analizlerinin yapılması ve mühendislik verilerinin öğrenilerek tekrar kullanılabilir hale getirilmesi gibi yöntemlerle fizibilite süreçlerinde %25'e kadar zaman tasarrufu sağlamayı amaçlamaktadır. Geliştirilen sistemde, ürünler dijital ortamda karşılaştırılmış ve düzlem, çizgi, nokta bazlı referanslama teknikleri ile modellenmiştir. Bu sayede, model bazlı öğrenme altyapısı sayesinde tasarım ve doğrulama süreçlerinde hız ve doğruluk artışı sağlanmıştır. Mükerrer kalıp tasarımı ve gereksiz hammadde kullanımı gibi çevresel ve ekonomik kayıplar engellenmiş, sürdürülebilir tasarım süreçleri teşvik edilmiştir. Dijital ikiz yaklaşımı kullanılarak ürünlerin kullanım senaryoları sanal ortamda modellenmiş, bu sayede erken aşamada işlevsel veya tolerans kaynaklı tasarım hatalarının önüne geçilmiştir. Sistemde, ürünler arasındaki karşılaştırmalar; yüzey alanı, eksen uzunlukları, kütle merkezi (center of mass), atalet momentleri (inertia), profil toleransları, etek boyu, delik konumları ve çapları gibi kritik ölçütlere dayalı olarak yapılmaktadır. Ayrıca, ürün numaralarına göre belirlenen kritik ölçüler dikkate alınarak yapılan kıyaslamalarla her bir ürün grubuna ait benzerlik oranları hesaplanmaktadır. Bu kıyaslamalar, düzlemi eş olan parçalar için düzlem bazlı karşılaştırma ve düzlemi eş olmayan parçalar için ise *best fit* (en iyi uyum) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen yazılım, kritik ölçülerin belirlenmesi, ürün modellerinin sistematik karşılaştırılması ve yapay zeka destekli öneri sistemleri ile geleneksel PLM (Product Lifecycle Management) ve CAD (Computer-Aided Design) uygulamalarını aşarak katma değerli, sürdürülebilir ve ticarileştirilebilir bir yazılım altyapısı sunmaktadır. Bu yaklaşım, sektördeki verimlilik artırıcı süreçleri destekleyerek daha hızlı, daha düşük maliyetli ve çevre dostu üretim süreçlerinin önünü açmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ürün Yaşam Döngüsü, yapay zeka, yazılım altyapısı, 3D modelleme, benzerlik analizi