Akademik Veri Yönetim Sistemi
II. INTERNATIONAL BALIKESİR APPLIED SCIENCES CONGRESS, Balıkesir, Türkiye, 12 Eylül 2025, cilt.1, ss.159-160, (Özet Bildiri)
Giriş ve Amaç: Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, gastronomi alanında hem üretimden
tüketime uzanan süreçleri hem de tüketici deneyimlerini etkilemektedir. Bu bağlamda sanal gerçeklik
(VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) teknolojileri, gastronomide eğitim, pazarlama, turizm ve tüketici
odaklı uygulamalara yeni olanaklar sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, VR ve AR teknolojilerinin
gastronomi alanındaki kullanımını sistematik biçimde incelemektir.
Yöntem: Bu araştırma, gastronomi alanında sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin
kullanımını inceleyen nitel bir derleme çalışması olarak hazırlanmıştır. Literatürün sistematik biçimde
değerlendirilmesi amacıyla doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, 2015–2025 yılları
arasında yayımlanan 60 çalışma incelenmiş; içerik ve yöntemsel uygunluk ölçütlerine göre seçilen 20
çalışma (10 ulusal, 10 uluslararası) çalışmaya dahil edilmiştir. İncelenen çalışmalar tematik
sınıflandırma yoluyla gastronomide eğitim, pazarlama ve menü uygulamaları, gastronomi turizmi ve
tüketici deneyimi olmak üzere dört ana tema altında değerlendirilmiş; elde edilen bulgular benzerlikler
ve farklılıklar açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Elde edilen bulgular, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin gastronomi
alanına katkılar sunduğunu göstermektedir. Eğitim alanında kullanımı ile güvenli ve tekrarlanabilir
öğrenme ortamları sağlayarak öğrencilerin mesleki becerilerinin gelişimini desteklemektedir.
Pazarlama ve menü uygulamalarında şeffaflığı artırmakta, tüketici güvenini güçlendirmekte ve karar
verme süreçlerini kolaylaştırmaktadır. Gastronomi turizmi açısından, kültürel mirasın aktarımına katkı
sağlamakta ve destinasyonların cazibesini artırmaktadır. Tüketici deneyiminde ise tat, koku ve görsel
öğelerin bütünleştirilmesiyle çokduyulu etkileşimler sunarak, gastronomi ürünlerinin algılanma ve
deneyimlenme biçimini zenginleştirmektedir.
Sonuç: VR ve AR teknolojilerinin gastronomi ile kesişimi, disiplinler arası araştırmalar için verimli bir
alan oluşturmaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmaların, eğitim çıktıları, tüketici davranışları ve turizm
deneyimleri üzerinde odaklanarak hem akademik literatüre hem de sektörel gelişmelere yenilikçi
katkılar sağlaması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik, Gastronomi.