Türkçenin Eğitimi-Öğretiminde Kuramsal ve Uygulamalı Çalışmalar-10


Creative Commons License

GERÇEK Ş. , FİDAN D.

Bilgilendirici ve Yazınsal Okuma ve Dinleme Metinlerinin Özetlenmesinin Öğretimi Üzerine Öğrenci Görüşleri, Nadir Engin Uzun, B. Ümit Bozkurt, Editör, Okan Üniversitesi Yay., İstanbul, ss.225-248, 2018

  • Basım Tarihi: 2018
  • Yayınevi: Okan Üniversitesi Yay.
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.225-248
  • Editörler: Nadir Engin Uzun, B. Ümit Bozkurt, Editör

Özet

Özetleme, ayrıntılandırma stratejisi gerektiren bir beceridir; okuyucunun sürekli önceki bilgilerine başvurmasını, bu bilgileri çalışma belleğine transfer etme ve yeni bilgilerle birleştirme çabasını içerir (Winstein & Mayer, 1986). Bu çalışmada bilgilendirici ve yazınsal okuma-dinleme metinlerinin özetlenmesiyle ilgili sekiz saatlik özet yazma eğitimi alan Türkçe Öğretmenliği Programı 3. sınıf öğrencilerinin eğitimle ilgili görüşlerinin betimlenmesi, böylece öğrencilerin özetleme farkındalığı ile ileride hazırlanacak eğitim programlarında dikkat edilmesi gereken noktaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda öğrenciler, yazınsal ve okuma metinlerini bilgilendirici ve dinleme metinlerine göre daha kolay özetlediklerini bildirmiştir. Öğrenciler bu eğitimin, özetleme başarılarını olumlu yönde etkilediğini, ileride kendi öğrencilerine de öğretebileceklerine inandıklarını, ancak önemli bilgiyi önemsiz bilgiden ayırmakta güçlük çektiklerini, bu nedenle daha çok örnek metin üzerinde çalışılması ve derslerde kuramsal bilgiye daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.

Anahtar sözcükler: özetleme stratejileri, bilgilendirici metin, yazınsal metin, dinleme metni, okuma metni

Summarization is a skill of elaboration strategy that requires reader's effort to integrate present information with previous knowledge by transferring it from long-term memory into working one (Winstein & Mayer, 1983). This study aims to describe the views of the third-class undergraduates about summarization strategy in a Turkish Language Teaching Program so that we provided an eight-hour training course about summary writing, by which we would detect student mindfulness about summarization skill and set some points regarding the future training programs. We used various expository and literary texts in the summarization of reading and listening texts. As a result of the study, the students reported that they summarized literary and reading essays more easily than expository and listening ones. Students stated that this training course positively affected their summarization abilities so that they came to believe that they can teach summarization strategies to their students in the future. However, they announced that they have difficulty in distinguishing important information from insignificant data. That’s why they reported that pieces of training should include more exercises and theoretical knowledge should be given more detailed.

Keywords:  Summarization strategies, expository text, literary text, listening text, reading text