Research Information System
TPRECD 47. ULUSALKURULTAYI , Antalya, Turkey, 15 - 19 October 2025, pp.104-105, (Summary Text)
Amaç ve Giriş: Alt ekstremite vücudun hareket kabiliyetini sağlayan temel yapıdır ve basma, ağırlık taşıma, denge koruma gibi fonksiyonlarla günlük aktiviteler için vazgeçilmezdir. Ayağın geniş temas yüzeyi yük dağılımını optimize ederek mobiliteye büyük katkı sağlar. Bu çalışmanın amacı, alt ekstremite defektlerinin rekonstrüksiyonunda optimal fonksiyonel geri kazanım için serbest flep kullanımını değerlendirmektir. Alt ekstremite rekonstrüksiyonu, eşlik eden vasküler yaralanmalardan dolayı bölgesel dokuları kullanılamaz hale getirebilir. Lokal dokuların kullanılabilirliğinin azlığı ve alt ekstremitenin fonksiyonel gerekliliği düşünüldüğünde genellikle uzak bir bölgeden mikrocerrahi yöntemlerle doku aktarımı ihtiyacı gerekebilmektedir.
Materyal-Metod: 2021-2025 yılları arasında alt ekstremite rekonstrüksiyonu için serbest flep ile opere edilen 10 hasta retrospektif olarak tarandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, defektin yeri ve sebebi, defektin boyutu, hangi serbest flep tekniğinin kullanıldığı, hangi alıcı damarın tercih edildiği, flebin boyutu, flepte postoperatif dönemde revizyon cerrahisi ihtiyacı gelişip gelişmediği ve donör saha komplikasyonları araştırıldı. Postoperatif süreçte hastalara Alt Ekstremite Fonksiyonel Ölçeği(LEFS) skorlaması yapıldı. Bu skorlama sistemine göre tüm hastalar 0-80 arasında puanlandırıldı. Ortalama LEFS skoru 40 olarak tespit edildi. Bulgular: Hastaların ortalama takip süresi 24 aydı. Defektlerin rekonstrüksiyonunda anterolateral uyluk serbest flebi, medial sural arter perforatör serbest flebi, latissimus dorsi myokutanöz serbest flebi, fibula serbest flepleri kullanıldı. Alıcı damarlar olarak anterior tibial arter, posterior tibial arter, lateral sirkumfleks femoral arter ve dorsalis pedis arterleri kullanıldı. Ayrıca 1 hastada alıcı damar olarak karşı bacaktaki posterior tibial arter kullanıldı ve çapraz bacak tekniği uygulandı. Anastomoz yöntemleri olarak uç uca ve uç yan anastomozlar tercih edildi. Mikrocerrahi anastomozlar gerçekleştirilirken çap uyumsuzluğu gözlenmediği için düzenlemeye yönelik müdahalede bulunulmadı. Anterolateral uyluk flebinin ve latissimus dorsi myokutan fleplerinin donör sahaları primer kapatıldı. Medial sural arter perforatör flebinin ve serbest fibula flebinin donör sahası kısmı kalınlıkta deri grefti ile kapatıldı. 1 hastada postop dönemde flepte detaşman izlendi. Detaşman sonra resütürasyon ile onarım tamamlandı. 2 hastada flepte parsiyel nekroz izlendi ve debridman akabinde kısmi kalınlıkta deri grefti ile rekonstrüksiyon sağlandı. 1 hastada yara yeri enfeksiyonu gelişti ve antibiyoterapi ile iyileşme sağlandı. Anterolateral uyluk flebi yapılan 3 hastada flep revizyonu olarak debulking cerrahisi ihtiyacı gelişti.
Tartışma ve Sonuç: Alt ekstremite rekonstrüksiyonunun yönetiminde rekonstrüksiyon zamanlaması büyük önem arz etmektedir. Travmatik alt ekstremite yaralanmalarının tedavisinde yaralanmadan sonraki ilk 72 saat erken rekonstrüksiyon olarak altın standart kabul edilse de son bulgular bu ideal sürenin daha da uzatılabileceğini göstermektedir. Özellikle negatif basınçlı yara terapisi olmak üzere yerel yara bakımı alanındaki gelişmeler, alt ekstremite yaralarının başarıyla geçici olarak tedavi edilmesine katkı sağlamıştır. Rekonstrüktif merdiven yararlı bir rehber olabilir ancak bazı durumlarda rekonstrüktif asansör prensibi baz alınarak serbest mikrocerrahi doku transferlerini kullanmak fayda sağlar.
Serbest flep yöntemleri olarak myokütan ve fasyokütan flepler tercih edilebilir. Her flebin kendine özgü avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Perforatör flepler donör sahada kas fonksiyon bozukluğuna neden olmazlar. MSAP flebinin donör sahada kas komorbiditesi yaratmaması, ince ve esnek oluşu avantajları olarak söylenebilir. Çok ince kalibreli perforatörlere sahip olabileceğinden zorlu kas içi perforatör diseksiyonu dezavantajlarındandır. ALT flebinin hacimli olmasından dolayı postop dönemde debulking cerrahisi yapılması gerekebilmektedir. SCİP flebinin ince olması, donör saha komorbiditesinin minimal oluşu ve donör saha skarının iç çamaşırı bölgesinde oluşu avantajları olmakla birlikte kısa pedikül uzunluğu, düşük kalibreli damar ile karşılaşılabilmesi üzerine süpermikrocerrahi ihtiyacı gerekebilmesi dezavantajlarındandır. Latissimus dorsi flebinin diseksiyon ve flep kaldırılmasının görece basit ve hızlı oluşu, uzun bir pedikül elde edilebilmesi ve geniş defektleri örtmede kullanılması avantajları olarak bahsedilebilirken fonksiyonel olarak kas kullanılması, donör sahada büyük skar oluşması, kas atrofisi gelişmesi, flep üzerinde greftleme ihtiyacı gelişebilmesi, donör sahada seroma ve yara yeri iyileşme sorunlarının görülebilmesi dezavantajları olarak bahsedilebilir. Geniş yüzey alanını kaplama özelliğinden yararlanılarak degloving tarzı yaralanmalarda kullanılan diğer bir flep çeşidi ise omentum flebidir, latissimus dorsiye alternatif olarak kullanılabilir. Serbest fleplerle alt ekstremite rekonstrüksiyonunda alıcı damarlar olarak anterior posterior tibial, dorsalis pedis, popliteal,medial lateralplantar,peroneal,lateral sirkumfleks femoral ve superficial femoral arterler kullanılabilir. Bununla birlikte alt ekstremitede uygun alıcı damar bulunamazsa damar greftleri ile loop anastomozlar yapılabilir. Bizim de bir vakamızda yaptığımız gibi çapraz bacak flebiyle alıcı damar olarak diğer ekstremite kullanılabilir. Sonuç olarak alt ekstremite rekonstrüksiyonunda yüksek enerjili travmalara bağlı nörovasküler yapıların hasar görebilmesi, lokal dokuların kullanılabilirliğinin azlığı gibi nedenlerle çokça serbest flep kullanımı gerekebilmektedir. Bu fleplerin seçiminde anatomik ve fonksiyonel koşullara göre uygun seçimi yapmak önemlidir.
Kaynakça: 1. The Optimal Timing of Traumatic Lower Extremity Reconstruction: Current Consensus Z-Hye Lee, John T. Stranix, Jaime P. Levine. 2. The Lower Extremity Functional Scale (LEFS): scale development, measurement properties, and clinical application. North American Orthopaedic Rehabilitation Research Network J.M Binkley, P W Stratford, S A Lott, D L Riddle. 3. Lower Extremity Reconstruction. Levin LS, Heitmann C. 4. A review of local and regional flaps for distal leg reconstruciton. Parrett BM, Talbot SG, Pribaz JJ, Lee BT. 5. Secondary extremity reconstruction with free perforator fleps for aesthetic purposes. Jeon BJ, Lim SY, Pyon JK