Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Bebeği Yatan Annelerin Psikososyal Deneyimleri ve Baş Etme Süreçleri:Narratif Bir Derleme

Öz: Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) bebeği yatan anneler; doğum sonrası dönemi

bekledikleri gibi yaşayamadıkları, bebeğe erişimin ve bakım rollerinin kısıtlandığı, belirsizlik ve

yoğun medikal ortamla karşılaştıkları için önemli düzeyde psikososyal yük yaşamaktadır. Bu

derlemenin amacı, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar ışığında YYBÜ’de bebeği

yatan annelerin psikososyal deneyimlerini ve baş etme süreçlerini tematik olarak ortaya koymak,

risk ve koruyucu faktörleri belirlemek ve hemşirelik bakımına yönelik öneriler geliştirmektir.

PubMed, CINAHL, Scopus, Web of Science, TR Dizin ve DergiPark veri tabanlarında “neonatal

intensive care unit”, “NICU”, “mother*”, “parent*”, “stress”, “anxiety”, “depression”, “posttraumatic

stress”, “coping”, “psychological distress”, “family centered care” ve Türkçe karşılıkları

kullanılarak yapılan tarama sonucunda, YYBÜ’de bebeği yatan anneleri/ebeveynleri içeren ve

psikolojik belirtiler, stres, baş etme deneyimleri veya aile merkezli bakım algısını inceleyen

Türkçe ve İngilizce tam metin araştırma ve derleme makaleleri tematik olarak sentezlenmiştir.

Bulgular, annelerin psikososyal deneyimlerinin dört ana tema altında toplandığını

göstermektedir: psikolojik yük ve duygusal deneyimler; risk ve koruyucu faktörler; baş etme

stratejileri; aile merkezli bakım ve hemşirelik desteğinin rolü. Annelerde kaygı, depresyon, stres

ve travma sonrası stres belirtilerinin yaygın olduğu; gestasyon haftası, bebeğin klinik durumu,

yatış süresi, sosyoekonomik güçlükler ve sınırlı sosyal desteğin riski artırdığı; güçlü eş/aile

desteği, etkili iletişim ve aile merkezli bakım uygulamalarının ise koruyucu olduğu görülmüştür.

Annelerin dua ve manevi baş etme, sosyal destek arama, bebeğe yakın olma, bilgi arama ve

problem odaklı baş etme gibi stratejiler kullandığı; aile merkezli ve travma bilgili hemşirelik

yaklaşımının bu süreçte belirleyici olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yenidoğan Yoğun Bakım, Anne, Psikososyal Deneyim, Stres, Kaygı, Baş Etme,

Hemşirelik