Arapça Hazırlık Öğrencilerinin Dönem Sonunda Kullanacakları Metinleri Anlama Eğitimine Dair Stratejiler


Hamad D.

Şarkiyat Mecmuası, sa.46, ss.225-248, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 46
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.26650/jos.1523820
  • Dergi Adı: Şarkiyat Mecmuası
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.225-248
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Bu çalışma, Arapça eğitimi alan İlahiyat fakültelerindeki hazırlık sınıfı öğrencilerinin öğrenimlerini bitirdikten sonra okuduğunu anlamaya yönelik stratejilere ne ölçüde sahip olduklarını belirlemeyi hedeflemiştir. Yine cinsiyet, öğrenme yeri gibi bazı faktörlerin öğrencilerin bu stratejileri kullanma becerileri üzerindeki etkisini incelemek de bu çalışmanın temel hedeflerindendir. Araştırma, farklı üniversitelerde okuyan öğrenciler arasından rastgele şekilde seçilmiş (120) erkek ve kız öğrenciden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir (2023-2024) Araştırmacı çalışmanın hedefine ulaşması adına betimleme ve tahlil yöntemini kullanmıştır. Bu manada 3 alana ayrılmış toplam 26 stratejiden oluşan ve kademeli bir sistem şeklinde oluşturulmuş bir anket geliştirilmiştir. 1. Okuma öncesindeki stratejiler, 2. Okuma sırasındaki stratejiler, 3. Okuma sonrasındaki stratejiler. Çalışma hazırlık sınıfı öğrencilerinin okuma öncesi ve okuma esnasındaki stratejilerinin okuma sonrası stratejilerine nisbetle daha yüksek derecede olduğunu, okuma sonrası stratejilerinin ise orta düzeyde kaldığını göstermiştir. Araştırmada örneklemde yer alan öğrenciler arasında okuma öncesi ve sonrasına dair strateji kullanımında cinsiyete bağlı önemli bir istatistiksel fark olmadığı, ancak okuma sırasındaki strateji kullanımında kadınların lehine olarak cinsiyete bağlı bazı farklılıkların olduğu gözlemlenmiştir. Yer farklılığına (üniversite) bakıldığında ise örneklem içerisindeki öğrencilerin okuma öncesi ve sonrası strateji kullanım ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı fakat okuma sırasındaki stratejilerde ise bazı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Sabahattin Zaim Üniversitesi bu hususta birinci olurken, onu daha sonra Kocali Üniversitesi izlemiştir. Araştırmada öğretmenlerin, öğrencilerini doğru öğrenme stratejilerine yönlendirmelerinin ve bu stratejileri nasıl kullanacakları konusunda onları eğitmelerinin gerekliliğiyle birlikte, tüm beceriler için derslerinde dil öğrenme stratejilerine daha fazla önem vermeleri tavsiye edilmektedir.
This study aimed to assess the extent to which learners of the Arabic language possess reading comprehension strategies after completing the preparatory year in Islamic science faculties. It also examined the impact of variables such as gender and place of study on using these strategies. The research was conducted on a randomly selected sample of 120 university students during the academic year 2023-2024. A descriptive-analytical method was employed to achieve the study’s objectives, and a questionnaire with a graded scale comprising 26 strategies was developed. These strategies were categorized into three areas: 1. Pre-reading strategies, 2. During-reading strategies, and 3. post-reading strategies. The findings revealed that preparatory year students frequently used pre-reading and during-reading strategies but only moderately used post-reading strategies. No statistically significant differences were found between male and female students in pre-reading and post-reading strategies, while differences favoring females were observed during-reading strategies. No significant differences were found between pre-reading and post-reading strategies, regardless of the place of study. However, differences in during-reading strategies were noted, with Sabahattin Zaim University ranking first, followed by Kocaeli University. The study recommended that teachers emphasize language learning strategies in their lessons across all skills, guide students toward effective learning strategies, and train them to utilize them, thereby empowering them to enhance their reading comprehension skills.