Termal Uzaktan Algılama Görüntüleri ile Yüzey Sıcaklıklarının Belirlenmesi: Kocaeli Örneği


Akyürek Ö.

Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, cilt.6, ss.377-390, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 6 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2020
  • Doi Numarası: 10.21324/dacd.667594
  • Dergi Adı: Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.377-390

Özet

Kentleşme ile paralel olarak yoğun yerleşim alanlarında sıcaklık, kent çevresinde bulunan kırsal alanlardan daha yüksek olarak gözlenir. Kentsel alanların etrafında bulunan doğal alanlardan daha sıcak olmasına sebep olan bu sıcaklık olayı kentsel ısı adası olarak tanımlanmaktadır. Uzaktan algılama platformlarında termal bandların kullanılması ile birlikte yer yüzey sıcaklıklarının (YYS) belirlenmesi ve ilgili parametrelerin konumsal dağılımları eski yöntemlere göre daha iyi bir biçimde temsil edilmeye başlanmıştır. Uydular sayesinde algılanan görüntülerden elde edilen bu verilerin, düşük maliyetli olması ve geniş alanları kapsamasından dolayı çok çeşitli uygulamalarda veri kaynağı olarak kullanılmalarına imkân sağlamıştır. Bu çalışmada, 2015 2019 yılları arasında her yılın Temmuz ayına ait toplam 5 adet Landsat 8 uydu görüntüsünün termal bandı kullanılarak, Kocaeli il sınırları içerisindeki YYS haritaları oluşturulmuştur. Oluşturulan haritalara göre 5 yıllık dönem içerisinde, ilin batı sanayileşmenin yüksek olduğuve güney jeotermal aktivitenin yüksek olduğubölgelerinin YYS değerlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca İzmit ve Kartepe ilçelerindeki çeşitli sanayi tesislerinin de YYS değerlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Hava kalitesi istasyonlarındanalınan rüzgârhızı ve yönü bilgileri ile rüzgârharitaları oluşturulmuş ve YYS’yi azaltıcı bir etki göstermediği tespit edilmiştir. Son olarak, uydu görüntüleri üzerinden Düzeltilmiş Toprak Bitki İndeksi (SAVI) ve Normalleştirilmiş Fark Yerleşim Alanı İndeksi (NDBI) görüntüleri oluşturularak YYS ile aralarındabulunanistatistiksel ilişki incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda SAVI ile ters, NDBI ile doğrusal bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

In parallel with urbanization, the temperature in dense residential areas is higher than in rural areas around the city. Thisheat event, which causes the weather to be warmer than the natural areas around urban areas, is defined as the urban heat island. With the use of thermal bands in remote sensing platforms, the determination of land surface temperatures (LST) and spatial distributions of related parametershave started to be represented better than the old methods. The information obtained from the remote sensing platforms, because of the low cost and wide area coveragehas been used as data source in various applications. In this study, in Kocaeli provincemaps of LST werecreated by using thermal bands of 5 Landsat 8 satellite images taken between July 2015 -2019. According to thecreatedmaps, the LST values of the western high industrialzone and southern geothermal activityregions of the province were found to be high during the 5-yeartimeperiod. In addition, variousindustrial facilities in İzmit and Kartepe districts were determined to have highLST values. Wind maps were created with wind speed and directiondata from air quality stations,and it was found that they did not have anyreducing effect on the LST. Finally, the Soil Adjusted Vegetation Index (SAVI) and Normalized Difference Built-up Index (NDBI) images were created from the satellite images and the statistical relationship between LST was investigated. As a result of this investigation,it was determined that there is an inversewith SAVI and a linear relationship with NDBI.