Akademik Veri Yönetim Sistemi
7. Uluslararası Asklepios Tıp, Hemşirelik, Ebelik ve Sağlık Bilimleri Kongresi , Priştine, Kosova, 16 - 18 Ocak 2026, ss.273-275, (Özet Bildiri)
Amaç:Bu çalışma, genel anestezi uygulanmadan yapılan kolonoskopi işlemi sırasında sanal gerçeklik (VR) teknolojisi ile görsel dikkat dağıtma yönteminin ağrı, anksiyete ve utanma duygusu üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Ayrıca kolonoskopi sırasında anksiyete yönetiminde farmakolojik olmayan yenilikçi bir girişim olarak VR’nin klinik uygulamalarına katkısı incelendi. Yöntem: Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu randomize kontrollü blok tasarımda planlandı. Çalışmaya 18–65 yaş aralığında, ilk kez kolonoskopi yapılan ve genel anestezi uygulanmayan toplam 44 hasta dâhil edildi. Katılımcılar blok randomizasyon yöntemiyle VR müdahale grubu (n=15) ve kontrol grubu (n=19) olarak iki gruba ayrıldı. Girişim grubundaki hastalara işlem öncesi ve sırasında VR gözlüğü aracılığıyla sanal gerçeklik videosu izletildi; kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Spielberger Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI), Görsel Analog Ölçek (VAS) ve Kolonoskopi Utanma Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizi IBM SPSS 30 programında gerçekleştirildi. Bulgular: Araştırmanın ön çalışma bulgularına göre; Deney ve kontrol grubu arasında yaş, BKI, cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumu özellikleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı, gruplar benzerdi (p>0,05). Deney ve kontrol gruplarının işlem öncesi süreklilik kaygı puanları arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). İşlem öncesi utanma puanı deney grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (p=0,024). Her iki grupta da işlem öncesi ve sonrası durumluk kaygı puanlarında ve gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Buna karşın, her iki grubun işlem öncesi ve sonrası utanma ve anksiyete puanlarında anlamlı azalma gözlendi (p<0,001), bu azalma deney grubunda kontrol grubuna göre daha belirgin bulundu. Ayrıca işlem sonrası anksiyete ve ağrı puanları deney grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (p<0,001). Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmanın bulguları, VR müdahale grubunda özellikle işlem sonrası anksiyete, utanma ve ağrı düzeylerini azaltmada kontrol grubuna kıyasla daha etkili olduğunu ve bireylerin psikolojik konforunu artırdığını göstermektedir. Grupların demografik ve işlem öncesi kaygı düzeyleri açısından benzer olması, gözlenen olumlu etkinin uygulanan girişime bağlı olduğunu desteklemektedir. Gelecek çalışmalarda, bu girişimin farklı klinik örneklemlerde, daha geniş hasta gruplarında ve uzun dönem etkilerini değerlendirecek şekilde çok merkezli randomize kontrollü çalışmalarla incelenmesi önerilir. İşlem öncesi ve sonrası dönemde hastaların anksiyete, utanma ve ağrı düzeylerini azaltmak amacıyla, bu çalışmada kullanılan girişimin standart bakım uygulamalarına entegre edilmesi ve sağlık profesyonellerine yönelik uygulama rehberlerinin geliştirilmesi önerilir. Bu çalışma Kocaeli Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından TAA2025-4284 nolu proje kapsamında desteklenmiştir.
Objective: This study was conducted to evaluate the effect of virtual reality (VR) technology as a visual distraction method on pain, anxiety, and embarrassment during colonoscopy performed without general anesthesia. In addition, the contribution of VR as an innovative non-pharmacological intervention in anxiety management during colonoscopy to clinical practices was examined. Method: The research was planned in a randomized controlled block design with pre-test–post-test control groups. A total of 44 patients aged 18–65 years who underwent colonoscopy for the first time and did not receive general anesthesia were included in the study. Participants were divided into two groups using block randomization: VR intervention group (n=15) and control group (n=19). Patients in the intervention group were shown a virtual reality video via VR glasses before and during the procedure; no intervention was applied to the control group. Data were collected using a Personal Information Form, the Spielberger State-Trait Anxiety Inventory (STAI), the Visual Analog Scale (VAS), and the Colonoscopy Shyness Scale. Data analysis was performed using IBM SPSS 30 software. Findings: According to the preliminary findings of the study; there were no statistically significant differences between the experimental and control groups in terms of age, BMI, gender, marital status, and education level; the groups were similar (p>0.05). No significant difference was found between the experimental and control groups in pre-procedure trait anxiety scores (p>0.05). Pre-procedure shyness scores were higher in the experimental group than in the control group (p=0.024). There was no significant difference between the pre- and post-procedure state anxiety scores in either group (p>0.05). However, a significant decrease was observed in both pre- and post-procedure shyness and anxiety scores in both groups (p<0.001), and this decrease was more pronounced in the experimental group than in the control group. Furthermore, post-procedure anxiety and pain scores were found to be significantly lower in the experimental group compared to the control group (p<0.001). Conclusion and Recommendations: The findings of this study show that the VR intervention group is more effective than the control group in reducing post-procedure anxiety, embarrassment, and pain levels, and increases the psychological comfort of individuals. The similarity of the groups in terms of demographics and pre-procedure anxiety levels supports the idea that the observed positive effect is due to the intervention applied. In future studies, it is recommended that this intervention be examined in multicenter randomized controlled trials in different clinical samples, in larger patient groups, and to evaluate its long-term effects. In order to reduce the anxiety, embarrassment, and pain levels of patients in the pre- and post-procedure periods, it is recommended that the intervention used in this study be integrated into standard care practices and that application guidelines for healthcare professionals be developed. This study was supported by the Kocaeli University Scientific Research Projects Coordination Unit under project number TAA-2025-4284.