8th International Eurasian Conference on Biological and Chemical Sciences, Ankara, Turkey, 17 - 19 December 2025, pp.239, (Summary Text)
Alzheimer hastalığı
(AH) çoğunlukla yaşlı insanları etkileyen nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu
hastalık hafıza kaybı, ruh hali bozuklukları, depresyon ve bilişsel
yeteneklerin ilerleyici kaybı ile karakterize edilmektedir [1]. Alzheimer
hastalığının kökenini açıklamak için tau protein hiperfosforilasyonu,
beta-amiloid agregasyonu ve kolinerjik hipotez gibi bazı teoriler öne
sürülmüştür [2]. Bu teoriler arasında kolinerjik hipotez, nörotransmitter
asetilkolin (ACh) seviyelerinin azalmasının AH'nin nedeni olduğu ve beyindeki
ACh seviyelerinin artmasının AH tedavisi için hayati önem taşıdığını öne süren
ve en yaygın kabul gören teoridir [3]. Asetilkolinesteraz
(AChE), kolinesteraz ailesinden bir enzimdir. AChE, ACh'nin hızlı hidrolizini
katalize ederek ACh seviyelerini düşürür ve kolinerjik sinapslarda impuls
iletiminin sonlandırılmasına neden olur. Kolinerjik hipoteze göre AChE
enziminin inhibisyonu azalan ACh seviyelerini düzenleyerek Alzheimer
hastalığının tedavisinde etkili olmaktadır [4].
Bu çalışmada Guo ve çalışma arkadaşları tarafından Broussonetia Papyrifera bitkisinden izole edilip literature yeni kazandırılan beş 1,3-difenilpropan türevi doğal molekülün [5] AChE enzimi ile etkileşimleri moleküler kenetleme yöntemi kullanılarak incelendi ve standart ilaç Donepezil ile karşılaştırıldı. Moleküler kenetleme yöntemi sonuçlarına göre standart ilaç Donepezil -10,92 kcal/mol bağlanma serbest enerjisi ile AChE aktif bölgesi ile etkileşti. 1,3-difenilpropan türevleri ise -9,92 ila -11,08 kcal/mol bağlanma serbest enerjileri ile AChE aktif bölgesi ile etkileşim gösterdi. Bu sonuçlar bu doğal ürünlerin Alzheimer tedavisinde kullanılması için umut verici olduğunu gösterdi.
Anahtar Kelimeler:
Alzheimer hastalığı, Moleküler kenetleme, Asetilkolinesteraz,
Doğal Ürünler
References
1. Alzheimer’s
Association. Alzheimer’s disease facts and figures. Alzheimers Dement.
2017;2017:325-73.
2. Querfurth
HW, LaFerla FM. Alzheimer’s disease. N Engl J Med. 2010;362:329-44
3. Dumas
JA, Newhouse PA. The cholinergic hypothesis of cognitive aging revisited again:
cholinergic functional compensation.Pharmacol Biochem Behav. 2011;99:254-61
4. Rashid
U, Ansari FL. Challenges in designing therapeutic agents treating Alzheimer’s
disease-form serendipity to rationality. Drug Design Discovery in Alzheimer’s
Disease. Elsevier; 2015
5. Guo T,
Wang Q, Peng C, Zhang X, Huang K, Wang K, He H, Li M. Five undescribed
1,3-diphenylpropanes from the leaves of Broussonetia papyrifera.
Phytochem. Lett. 2025;70, 104045.