Akademik Veri Yönetim Sistemi
34. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi , Aydın, Türkiye, 29 Nisan - 03 Mayıs 2025, ss.318, (Özet Bildiri)
Amaç: Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal etkileşimde, sözel ve sözel olmayan iletişimde sınırlamalar, sınırlı ilgi alanları ve aktivitelerle birlikte kısıtlı veya tekrarlayıcı basmakalıp davranışlarla giden bir grup nörogelişimsel bozukluktur. Otizm tanılı çocuk ve gençlerin dışavurum sorunları nedeniyle acil servise gitme olasılıkları otizmli olmayan akranlarına göre daha yüksektir (2). Fiziksel saldırganlık, yıkıcı davranışlar, kendine zarar verme ve kaçma gibi davranışlar acil servis ziyaretlerinin birincil nedenleridir (3). Bu bireylerin acil servis başvurularına ilişkin konsültasyon süreçleri ve sosyodemografik özellikleri hakkında sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada Ocak 2021 ve Mart 2025 tarihleri arasında çocuk acil servise başvuran ve çocuk ve ergen psikiyatrisi bölümüne konsülte edilen otizm tanılı çocuk ve gençlerin ziyaretlerinin yaygınlığının, sosyodemografik bilgilerinin, başvuru sebeplerinin, psikiyatrik komorbidite ve tedavilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Nucleus Medikal Bilgi Sistemi’nden Ocak 2021 ve Mart 2025 tarihleri arasında çocuk acil servisinden çocuk ve ergen ruh sağlığı hastalıklarına konsülte edilen olgular retrospektif olarak taranmış ve otizm tanılı olguların acil servis başvuru dosyaları incelenmiştir. Olguların incelenen özellikleri arasında hastaların acil servise başvuru sebebi, başvuru sayısı, başvuru anındaki yaşı, OSB tanısı aldıkları yaş, özel eğitime başladıkları yaş, anne ve babanın çocuğun doğumundaki yaşı, anne ve babanın eğitim durumu, hastanın ilaç kullanımı, eşlik eden psikiyatrik ve fiziksel komorbiditeler, ailedeki psikiyatrik hastalık öyküsü mevcuttur. Tüm analizler SPSS sürüm 22.0 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Ocak 2021 ve Mart 2025 tarihleri arasında acil servise başvuran ve çocuk psikiyatri bölümüne konsülte edilen 1091 çocuk ve genç hasta saptandı. Bu başvuruların 76’sı OSB tanılı hastalara aitti. 76 başvuru ise 20 OSB tanılı hastaya aitti. OSB tanılı 20 hastanın 18’si erkek, 2’i kız cinsiyetteydi. En küçüğü 7 yaşında, en büyüğü ise 17 yaşında olmak üzere, 20 hastanın yaş ortalaması 14,06’ydı. 15 (%75) hastanın psikiyatrik komorbiditesi mevcuttu. En sık görülen psikiyatrik komorbiditeler dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve mental retardasyondu. En sık epilepsi tanısı olmak üzere 9 (%45) hastaya fiziksel tanı eşlik ediyordu. Hastaların en az 1 kez, en fazla 23 kez başvuru yaptığı ve başvuru sebeplerinin en fazla (%50) saldırganlık nedeni ile olduğu saptandı. Diğer başvuru sebepleri kaygılanma, halüsinasyon görme, kendine zarar verme davranışı ve ajitasyondu. Hastaların 18’inin (%90) medikal tedavisi mevcuttu ve en sık antipsikotik ilaç kullanılıyordu. Tanı alma yaşı ortalama 4,42’ydi. Tanı alma yaşları ile özel eğitime başlama yaşları arasındaki geçen süre ortalama 1 yıldı. Tartışma: Otizm spektrum bozukluğu, bireyin davranışlarını ve iletişimini etkileyen gelişimsel bir durumdur (4). Bu durum göz önüne alındığında, otizmli çocukların duygusal ve davranışsal zorluklar nedeniyle otizmli olmayan gençlere göre 4 kat daha sık acil servise başvurdukları bulunmuştur (5). Otizm tanısının ve ilişkili acil servis başvurularının günümüzdeki artan yaygınlığı göz önüne alındığında, otizm tanılı çocukların ve ailelerinin klinik ve sosyodemografik özelliklerinin incelenmesinin acil servis hizmetlerinin geliştirilmesine ve daha etkin müdahale stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.