Türk Çocuklarının PISA Araştırması Okuma-Anlama Testlerindeki Süreğen Başarısızlığının Dilbilimsel Bir İncelemesi


Creative Commons License

Savaş B.

35. Ulusal Dilbilim Kurultayı, Konya, Türkiye, 11 - 12 Mayıs 2022, ss.112-124, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.112-124
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Abstract

Turkish, unlike English and French, is a phonetically consistent language, that’s there is a correspondence between spelling and pronunciation of almost all Turkish words. For this reason, Turkish children who start primary school learn to read much faster than their European peers. On the other hand, Turkish children consistently take place at the bottom of the ranking lists in reading comprehension tests of PISA exams. Since the teaching of writing with manuscript was seen as one of the reasons for this failure, in 2005, teaching of writing started to be made with cursive script, and teaching of reading was made with sound-based sentence method instead of sentence analysis. However, since the failure still continued, in 2018, manuscript was introduced again in writing teaching. In fact, the basis of the reading-comprehension problem is not the type of writing used during reading instruction, but some other factors. In three additional studies we conducted with qualitative and quantitative research methods to reveal these factors, it was concluded that the problem developed in three stages: in the pre-school period and in the education-teaching process and after. Accordingly, the root of the problem lies in the deficiencies in the early childhood language development at home due to socio-economic conditions and, accordingly, the lack of early literacy experience. In the school period, the failure of teaching writing, the deficiencies in teaching reading in the applied program, the inadequacy of the textbooks used for education and the deficiencies in teacher training have deepened the problem. Finally, the change in the reading attitudes of students who are already poor readers due to excessive Internet use perpetuated the problem.

Keywords: early reading experiences, literacy teaching, reading comprehension, PISA

Özet

Türkçe, İngilizce ve Fransızca gibi sesçil olmayan dillerin aksine yazıldığı gibi okunan bir dildir. Bu nedenle ilkokula başlayan Türk çocukları okumayı Avrupalı yaşıtlarına göre çok daha çabuk öğrenmektedir. Buna karşın Türk çocukları PISA sınavlarının okuma-anlama testlerinde sürekli olarak sıralamanın sonlarında yer almaktadır. Dik düz yazı ile yazma öğretimi bu başarısızlığın sebeplerinden biri olarak görüldüğü için 2005 yılında yazma öğretimi bitişik eğik el yazısı ile, okuma öğretimi ise cümle çözümlemesi yerine ses temelli cümle yöntemiyle yapılmaya başlandı. Ancak başarısızlık yine de devam ettiği için 2018 yılında yazma öğretiminde tekrar dik düz yazıya geçildi. Aslında okuma-anlama sorununun temelinde okuma öğretimi sırasında kullanılan yazı türü değil, başka birtakım etmenler bulunmaktadır. Bu etmenleri ortaya çıkarmak için nitel ve nicel araştırma yöntemleriyle yapılan üç ek çalışmada sorunun okul öncesi dönemde ve eğitim-öğretim süreci ve sonrası dönemlerde olmak üzere üç aşamada geliştiği sonucuna varılmıştır.  Buna göre sorunun temelinde sosyo-ekonomik koşullardan dolayı evde yaşanan ilk çocukluk dönemi dil gelişimindeki eksiklikler ve buna bağlı olarak erken okur-yazarlık deneyim eksiklikleri yatmaktadır. Okul döneminde ise yazma öğretiminin başarısızlığı, uygulanan programın okumayı öğretme eksiklikleri, eğitim için kullanılan ders kitapların yetersizliği ve öğretmen yetiştirmedeki eksiklikler sorunu derinleştirmiştir. Son olarak yeterli okuma alışkanlığı kazanamayan öğrencilerin okuma tutumlarındaki değişiklik sorunu süreğenleştirmiştir.

Anahtar sözcükler: erken okuryazarlık deneyimleri, okuma-yazma öğretimi, okuma-anlama, PISA