Zaman ve Belleğin Yeniden Kurulumu: Çağdaş Görsel Kültürde Kuir Zamansallık


Bayer Z. C.

Kesit Akademi Dergisi /Kesit Academy Journal, sa.46, ss.204-234, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.29228/kesit.89630
  • Dergi Adı: Kesit Akademi Dergisi /Kesit Academy Journal
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus, Root Indexing, Sobiad Atıf Dizini, MLA International Bibliography
  • Sayfa Sayıları: ss.204-234
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Öz: Bu makale, çağdaş görsel kültürde zaman ve belleğin kuir zamansallık kavramı üzerinden nasıl yeniden yapılandırıldığını incelemektedir. Kuir kuram ve kültürel çalışmalar literatüründen beslenen çalışma, doğrusal, ilerlemeci ve heteronormatif zaman anlayışlarının görsel temsil, beden ve bellek pra tikleri aracılığıyla nasıl sorgulandığını tartışmaktadır. Bu bağlamda kuir zamansallık, geçmiş, şimdi ve gelecek arasındaki ilişkileri sabitlemek yerine parçalı, belirsiz ve spekülatif biçimlerde yeniden düşün meye imkân tanıyan eleştirel bir çerçeve olarak ele alınmaktadır. Makale, söz konusu kuramsal tartış mayı somutlaştırmak amacıyla Türkiye’den bir çağdaş sanat sergisini -Rest in Pieces, Ahmet Rüstem Ekici ve Hakan Sorar- örnek vaka olarak analiz eder. Sergide arkeolojik formlar, dijital teknolojiler (ya pay zekâ üretimleri, üç boyutlu baskı) ve küratöryel stratejiler aracılığıyla zamanın lineer olmayan de neyimleri görünür kılınmakta; beden, ölüm ve bellek arasındaki ilişkiler yeniden yorumlanmaktadır. Çalışma, çağdaş görsel kültürü geçmiş, şimdi ve gelecek arasındaki ilişkilerin müzakere edildiği eleşti rel bir alan olarak konumlandırarak, bellek, temsil ve zamansallık üzerine güncel kuramsal tartışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Görsel kültür çalışmaları, kuir zamansallık, kültürel bellek, görsel temsil, çağdaş sanat, dijital sanat pratikleri, küratöryel stratejiler.

Abstract: This article examines how time and memory are reconfigured in contemporary visual culture through the concept of queer temporality. Drawing on queer theory and cultural studies, the study discusses how linear, progressive, and heteronormative conceptions of time are questioned through practices of visual representation, embodiment, and memory. Within this framework, queer temporal ity is approached as a critical lens that enables fragmented, indeterminate, and speculative ways of rethinking the relationships between past, present, and future, rather than fixing them within stable narratives. To concretize this theoretical discussion, the article analyzes a contemporary art exhibition from Turkey, Rest in Pieces by Ahmet Rüstem Ekici and Hakan Sorar, as a case study. The exhibition employs archaeological forms, digital technologies (AI-generated images and three-dimensional print ing), and curatorial strategies to render non-linear experiences of time visible and to reinterpret the relationships between body, death, and memory. By positioning contemporary visual culture as a crit ical site where past, present, and future are continuously negotiated, the article aims to contribute to current theoretical debates on memory, representation, and temporality.

Keywords: Visual culture studies, queer temporality, cultural memory, visual representation, contem porary art, digital art practices, curatorial strategies.