Türkçe Öğretmeni Adaylarında Derse Devam Durumunu Etkileyen Faktörler

Creative Commons License

BASKIN S., AYAN L., GERÇEK Ş.

Üniversite Araştırmaları Dergisi (Online), cilt.9, sa.2, ss.242-263, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmanın amacı, Türkçe Öğretmenliği lisans programında öğrenim gören öğrencilerin derslere devamsızlık durumlarını etkileyen temel faktörleri, katılımcıların deneyim ve algıları doğrultusunda ortaya koymaktır. Araştırmada, bu faktörlerin bireysel, akademik, sosyal-çevresel ve kurumsal boyutlarda betimlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 146 gönüllü lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler, 17 açık uçlu sorudan oluşan bir görüşme formu aracılığıyla yüz yüze toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun çeşitli nedenlerle derslere devamsızlık yaptığını göstermektedir. Devamsızlık nedenleri bireysel etmenler (sağlık sorunları, uyku problemleri, psikolojik durum), sosyal-çevresel etmenler (ailevi durumlar, memleket özlemi, arkadaş çevresi, ulaşım), akademik etmenler (ders içeriği, dersin işleniş biçimi, öğretim elemanıyla iletişim) ve kurumsal etmenler (ders saatleri, yoğun program) olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Sonuç olarak, Türkçe öğretmeni adaylarının devamsızlık durumlarının çok boyutlu bir etkileşim içinde şekillendiği anlaşılmaktadır. Bu bulgular, öğrencilerin akademik ve sosyal açıdan kuruma uyumlarını destekleyecek bütüncül stratejilerin geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir.
This study aims to identify the main factors affecting class absenteeism among undergraduate students enrolled in a Turkish Language Teaching program, based on their experiences and perceptions. It also seeks to describe these factors within individual, academic, social-environmental, and institutional dimensions. The study was conducted using a qualitative descriptive design with 146 volunteer undergraduate students enrolled at a public university in Türkiye during the 2023-2024 academic year. Data were collected face to face through a 17-item open-ended interview form and analyzed using content analysis. The findings indicated that the majority of the participants were absent from classes for various reasons. These reasons were grouped under four main themes: individual factors (health problems, sleep difficulties, psychological conditions), social-environmental factors (family-related issues, homesickness, peer influence, and transportation), academic factors (course content, instructional practices, and communication with instructors), and institutional factors (class hours and intensive schedules). Overall, the findings suggest that absenteeism among pre-service Turkish language teachers is shaped by a multidimensional interplay of factors. These results highlight the importance of developing holistic strategies to support students’ academic and social adjustment to the institution.