Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. Ulusal Çocuk Romatoloji Kongresi , Antalya, Türkiye, 1 - 04 Nisan 2026, ss.1, (Özet Bildiri)
Amaç
Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), tekrarlayan ateş ve serozit atakları ile seyreden otoinflamatuar bir hastalıktır. Ataklar dışında görülebilen artralji, entezit ve egzersizle ilişkili bacak ağrısı gibi kas-iskelet sistemi bulguları bu hastalarda sık izlenmektedir. Entezisin mekanik streslere duyarlı yapısı, doğuştan bağışıklık sistemi aktivasyonu ve otoinflamasyon açısından önemli bir rol oynayabilir. Son yıllarda entezit ve egzersizle ilişkili bacak ağrısının daha ağır AAA seyri ile ilişkili olabileceği öne sürülmüştür. Bu çalışmada, çocukluk çağı AAA hastalarında entezit varlığı ve şiddeti ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışmaya, çocuk romatoloji kliniğinde AAA tanısı ile izlenen hastalar dahil edildi. Demografik ve klinik veriler hasta dosyalarından kaydedildi. Hastaların entez kalınlıkları ultrason ile ölçüldü. Entezit kalınlığı ile hastalık şiddeti arasındaki ilişki istatistiksel olarak analiz edildi. Entez kalınlığındaki artış, literatürde tanımlanan sağlıklı Türk çocuklarından elde edilmiş ultrasonografik referans değerler esas alınarak değerlendirildi.
Bulgular
Çalışmaya toplam 160 hasta (89 kız, 71 erkek) dahil edildi. Hastaların ortanca yaşı 10 yıl (2–19), semptom başlangıç yaşı 4,5 yıl (1–16) ve tanı yaşı 6 yıl (1,5–17) olarak saptandı. Ortanca takip süresi 3,2 yıl (2–17) idi. Kas iskelet tutulumu incelendiğinde 136 hastada (%85) eklem ağrısı, 96 hastada (%60) egzersizle ilişkili bacak ağrısı, 89 (%55,6) miyalji, 26 hastada (%16,2) artrit ve 2 hastada (%1,2) uzamış febril miyalji vardı. Kırk beş hasta (%28,1) kolşisin dirençli olarak değerlendirildi. Hastaların ortalama hastalık şiddet skoru 2 (0-8) idi. Kırk sekiz hastada (%30) orta şiddette hastalık, sekiz hastada (%5) ağır şiddette hastalık saptandı. Vucut kitle indeksine göre düzeltilmiş literatür verileriyle karşılaştırıldığında, distal kuadriseps tendon kalınlığı egzersiz ilişkili ağrısı olan hasta grubunda daha yüksek saptandı (<p 0,001). Buna karşılık proksimal patellar ligaman (p=0,21), distal patellar ligaman (p=0,34), aşil tendonu (p=0,27) ve plantar fasya kalınlıkları (p=0,18) açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (tüm karşılaştırmalar için p>0,05). Tendon kalınlıkları ile hastalık şiddeti skoru (p=0,42) ve kolşisin direnci (p=0,37) arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Sonuç
Tendon kalınlıklarının hastalık şiddeti ve kolşisin direnci ile ilişkili olmaması, bu bulgunun daha çok lokal mekanik yüklenme veya subklinik entezopatiyi yansıtabileceğini düşündürmekte olup, klinik öneminin ve prognostik değerinin ortaya konulması için ileri, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, Entez kalınlığı, Egzersizle ilişkili bacak ağrısı, Ultrasonografi
Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, Entez kalınlığı, Egzersizle ilişkili bacak ağrısı