Yönetici Düzeyindeki Gemi Adamlarının Elektronik Seyir Teknolojileri Kullanımının Teknoloji Kabul Modeli İle İncelenmesi


Creative Commons License

Yorulmaz M. , Alnıpak S.

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, vol.16, pp.125-144, 2020 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 16 Issue: 29
  • Publication Date: 2020
  • Doi Number: 10.26466/opus.688259
  • Title of Journal : OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
  • Page Numbers: pp.125-144

Abstract

Teknoloji Kabul Modeli (TKM), gerçekleşen teknoloji kullanımının davranışsal niyetlerle ilişkili olduğunu ve

bunun da teknolojiyi kullanma konusundaki tutum ve algılanan fayda tarafından belirlendiğini ortaya koyar.

Teknolojilerin kabul ve kullanımını etkileyen faktörleri araştıran çok sayıda çalışma yapılmış ve birçok model ile

incelenmiştir. Bu çalışmalar değerlendirildiğinde TKM’nin sıklıkla tercih edilen bir model olduğu görülmektedir.

Bunların yanı sıra literatürde TKM’ye farklı değişkenler ilave edip modelin açıklayıcılığını artıran çalışmalar da

mevcuttur. Bu araştırmada gemi kaptanı ve güverte zabitlerinin gemilerdeki elektronik seyir teknolojilerini kabul

ve kullanımlarının ne durumda olduğunu ve bu teknolojilerin kabullerini etkileyen faktörlerin neler olduğunu

analiz etmek ve ileride gemilere uygulanması düşünülen teknolojilere verilecek tepkileri de öngörmek amacıyla

literatürde doğruluğu, geçerliliği ve açıklama gücü yüksek olarak kabul edilen TKM tercih edilmiştir. Bu noktadan

hareketle çalışmanın amacı, gemilerde yönetici düzeyinde görev yapan gemi adamlarından kaptan ve güverte

zabitlerinin elektronik seyir teknolojilerini kullanım ve kabullerini etkileyen faktörleri TKM kapsamında incelemek

ve ortaya çıkartmaktır. Araştırmanın amacına yönelik olarak İstanbul merkezli ve uluslararası deniz taşımacılığı

yapan 21 gemi işletmesine ait gemilerde çalışan 170 gemi adamından anket tekniği ile ulaşılan veriler, SPSS 21

ve AMOS 21 istatistiksel paket programlarıyla yapısal eşitlik modeli kullaılarak analiz edilmiştir. Analiz bulguları

TKM literatüründe yer alan sonuçlar ile benzerlik göstermiş ve TKM’nin yönetici düzeyindeki gemi adamlarının

elektronik seyir teknolojilerini kullanma davranışlarını açıklamada yeterli olduğu belirlenmiştir. Bunun

yanı sıra araştırma bulguları, TKM’de yer alan değişkenlerin, gemi kaptanlarının ve güverte zabitlerinin elektronik

seyir teknolojilerini kullanım ve kabulüne yönelik gerçekleşen davranışlarındaki değişimin %28’ini

açıkladığını göstermektedir.