Akademik Veri Yönetim Sistemi
6. International Istanbul Scientific Research Corngres Letter of Acceptance, İstanbul, Türkiye, 30 - 31 Ekim 2021, ss.140-149, (Tam Metin Bildiri)
Sistematik hale gelişinden günümüze değin İslam hukuk ilminin felsefi, sosyolojik, siyasi ve özelde hukukun alt dallarına dair müstakil pek çok çalışmalar yapılmış ve bunların büyük bir bölümü müstakil bilim alanları haline gelmiştir. İslam hukuk tarihi ve bu alanda dair veriler, fukahaya ait teracim ve tabakat kitaplarında, füru fıkıh eserlerin mukaddimelerinde kısmi olarak bulunabilse de, diğer alanlarda olduğu kadar üzerinde durulmamıştır ve bu müstakil eserler kaleme alınmamıştır. İslam hukuk tarihini bir bütün halinde klasik dönemden itibaren ilerleyen seyrini kaleme alan eserler ancak XX. yüzyılın başlarından itibaren yazılmaya başlanmıştır. Bu alanda dair Osmanlı’nın son dönemlerinde yapılan çalışmalardan biri de, hem Osmanlı hem de Cumhuriyet dönemi âlimlerinden olan, Dâru’l-Fünûn, Dâru’l-Hilâfeti’l-Aliyye, Sahn ve Süleymaniye medreselerinde ve Medresetü’l-İrşâd’da İslam tarihi, fıkıh tarihi, usûl-i fıkıh, ahlak, mantık, kelâm gibi pek çok derler vermiş olan Kâmil Miras’ın (Mehmed Kâmil Efendi), Tarih-i İlmi Fıkıh adlı eseridir. Fıkıh tarihi dersi, Dârülfünûn-ı Şâhâne Ulûm-i Şer‘iyye Şubesi’nde ve Medresetü’l-mütehassısîn’de müfredata eklenince bu alandaki telif edilmiş eserlerin yetersizliğini gören Kamil Miras, bu alanda verdiği derslerin notlarını bir araya getirmek suretiyle iki ciltten müteşekkil bu eserini telif etmiştir. Bu çalışmamızda ilgili eseri sistematik ve muhteva açısından inceleyeceğiz.
Since the systematic formation of Islamic legal science, numerous independent studies have been conducted addressing its philosophical, sociological, political, and more specifically, its various sub-branches within law. A considerable portion of these studies has gradually evolved into distinct academic disciplines. Although data concerning the history of Islamic law can be partially found in biographical (tarājim) and ṭabaqāt works related to the jurists, as well as in the introductory sections of furūʿ al-fiqh texts, this field has not received the same level of focused attention as other disciplines, and comprehensive standalone works were not produced in earlier periods. Works that present Islamic legal history as a coherent and continuous whole, tracing its development from the classical period onward, began to emerge only in the early twentieth century. One of the significant contributions from the late Ottoman period in this field is Tārīkh-i ʿIlm-i Fiqh by Kāmil Miras (Mehmed Kāmil Efendi), an eminent scholar who lived through both the Ottoman and early Republican eras. He taught a wide range of subjects, including Islamic history, the history of fiqh, uṣūl al-fiqh, ethics, logic, and kalām at institutions such as Dār al-Funūn, Dār al-Khilāfa al-ʿĀliyya, the Sahn and Süleymaniye madrasas, and the Madrasat al-Irshād. When the course on the history of fiqh was incorporated into the curriculum of Dār al-Funūn al-Shāhāna (Department of Religious Sciences) and the Madrasat al-Mutakhaṣṣiṣīn, Kāmil Miras recognized the insufficiency of existing literature in this area. In response, he compiled his lecture notes and produced this two-volume work.