Sebze Alanlarında Görülen Önemli Yaprakbiti (Hemiptera: Aphididae) Türleri ve Vektörlük Potansiyellerinin Değerlendirilmesi
6. Uluslararası Gaziantep Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Gaziantep, Türkiye, 21 - 22 Mayıs 2026, ss.1-2, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.1-2
- Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Sebzelerde üründe önemli kayıplara neden olan pek çok zararlı vardır. En önemli zararlıları Eklembacaklılar (Artropoda)’dan Akarlar ve Böceklerdir. Bitki hastalıklarının böceklerle taşınması konusundaki pek çok çalışma sonucu; Coleoptera, Orthoptera, Dermoptera, Thysanoptera, Hemiptera, Lepidoptera, Diptera ve Hymenoptera takımlarına bağlı böceklerin bakteriyel, fungal ve viral hastalıkların etkili taşıyıcıları oldukları ortaya çıkmıştır. Bitkilerde hastalığa neden olan 370 bitki virüsününün % 66’sının nakli yaprakbitleri (Hemiptera: Aphididae) tarafından gerçekleştirilmektedir. Aphidlerin yayılışları belli olmadığı gibi, çıkışları da periyodik değildir. Çıkışları, yayılışları, yoğunlukları yıldan yıla, bölgeden bölgeye çok değişir. Birçok türün özel konukçuları yoktur. Fakat bazılarına ait konukçuların ekolojisi ve bio-tipleri çok spesifiktir.
Sebze ekiliş alanlarında sık sık karşılaşılan yaprakbitleri, bitki özsuyuyla beslenmesi ile verdiği zararın yanında virüs vektörü olarak verdiği sekonder zarar çok daha önemli sonuçlar vermektedir. Bu çalışmada, sebze yetiştiriciliğinde yaygın görülen başlıca yaprakbiti türleri incelenerek, bu türlerin tarımsal sistemlerdeki ekolojik rolleri ve virüslerin yayılmasındaki etkileri değerlendirilmiştir. Özellikle, yaprakbitlerinin bitkilerle etkileşimi, zararlılarla mücadelede uygulanabilecek stratejilerin geliştirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Araştırmalar, bu türlerin biyolojik özellikleri, popülasyon dinamikleri ve çevresel etmenlerle olan ilişkileri üzerinden, sebze alanlarındaki verim kayıplarını en aza indirmeye yönelik etkili kontrol yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
There are many pests in vegetables that cause significant losses in the product. The most important pests are Mites and Insects from the Arthropoda. As a result of many studies on the transmission of plant diseases by insects, it has been revealed that insects belonging to the orders Coleoptera, Orthoptera, Dermoptera, Thysanoptera, Hemiptera, Lepidoptera, Diptera, and Hymenoptera are effective carriers of bacterial, fungal, and viral diseases. Transmission of 66% of the 370 plant viruses that cause disease in plants is carried out by aphids (Aphididae, Hemiptera). The spread of aphids is unpredictable, and their emergence is not periodic. Their emergence, spread, and density vary greatly from year to year and from region to region. Many species do not have specific hosts. However, the ecology and biotypes of the hosts for some species are very specific.
Aphids (Hemiptera: Aphididae), which are frequently encountered in vegetable cultivation areas, cause significant secondary damage as virus vectors in addition to the damage they cause by feeding on plant sap. In this study, the main aphid species commonly seen in vegetable cultivation had examined, and their ecological roles in agricultural systems and their effects on the spread of viruses will be evaluated. In particular, the interaction of aphids with plants is critically important for developing strategies that can be applied in pest management. Research aims to contribute to the development of effective control methods to minimize yield losses in vegetable fields based on the biological characteristics of these species, their population dynamics, and their relationships with environmental factors.