Eğitim Yapılarında Enerji Etkin İyileştirme ve Karbonsuzlaştırma: Van YYÜ Veteriner Fakültesi Örneği

Creative Commons License

KANAN N. Ö., bastem s. s., GİLİSIRALIOĞLU M. K., TAŞCI M. N., Önal H., Tunçbilek E.

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.31, sa.0, ss.203-224, 2026 (TRDizin)

Özet

Binalar, inşaat sektöründe enerji kullanımı ve CO₂ emisyonlarının oluşumunda önemli bir paya sahiptir. Enerji verimliliği ile karbon emisyonlarının azaltılması hedefleri doğrultusunda mevcut yapıların performansının artırılması kaçınılmaz bir gerekliliktir. Karbonsuzlaştırma kapsamında binalara ısı pompaları ve fotovoltaik (PV) sistemlerin hibrit entegrasyonu, mimarideki güncel teknolojik gelişmeler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi binasının enerji verimliliğini artırmak ve karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla dört farklı iyileştirme senaryosu geliştirilmiş ve analiz edilmiştir: yapı kabuğunun termofiziksel özelliklerinin iyileştirilmesi (S1), aydınlatma sisteminin ve armatürlerin iyileştirilmesi (S2), yapının ısıtma sisteminin ısı pompası olarak değiştirilmesi (S3), yapıya fotovoltaik (PV) panellerin eklenmesi (S4). Her bir senaryo için enerji tüketimi ve karbon emisyonu hesaplanmıştır. Mevcut durum ve iyileştirme analizleri karşılaştırıldığında, ısıtma için harcanan enerjide S3 senaryosu ile %98 oranında verimlilik sağlanmıştır. Isı pompasının elektrik tüketimi de dahil edildiğinde bu oran %90'a düşmektedir. S3’ten sonra en etkili müdahale olan S1 ile %80, S2 ile aydınlatma kaynaklı enerji tüketiminde %51, S4 ile elektrik tüketiminde %61.5 oranında verimlilik elde edilmiştir. Karbon emisyonları açısından ise operasyonelde %65, tüm aşamalarda %45 oranında azalma sağlanmıştır. Elde edilen bulgular, eğitim yapılarının enerji etkin biçimde iyileştirilmesiyle hem enerji verimliliği sağlanabileceğini hem de karbon salımının önemli ölçüde azaltılabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma, farklı iklim ve benzer kullanım koşullarına sahip yapılar için ulusal ölçekte enerji verimliliği konusunda, küresel ölçekte karbon salımı konusunda örnek teşkil etmekte; yeşil kampüs yaklaşımının yaygınlaşması için de ayrıca rehberlik etmektedir.
Buildings constitute a significant share of energy consumption and CO₂ emissions in the construction sector. Energy efficiency and the reduction of carbon emissions are essential for improving the performance of existing buildings. The hybrid integration of heat pumps and photovoltaic (PV) systems into buildings is the latest architectural strategy for decarbonisation. In this study, four different retrofitting scenarios were developed and analysed to improve the energy efficiency and reduce carbon emissions of the Veterinary Faculty at Van YYU: retrofitting the thermophysical properties of the building envelope (S1), improving the lighting system and fixtures (S2), converting the building's heating system to a heat pump (S3), and integrating PV into the building (S4). Results showed that the S3 scenario achieved 98% efficiency in energy consumption for heating. When the electricity consumption of the heat pump is included, this ratio decreases to 90%. Following S3, the most scenario was S1, which achieved 80% efficiency, S2 achieved 51% efficiency in lighting-related energy consumption, and S4 achieved 61.5% efficiency in electricity consumption. Carbon emissions were reduced by 65% operationally and 45% overall. The findings indicate that energy efficiency can be achieved and carbon emissions can be significantly reduced by improving the energy efficiency of educational buildings. The study serves as an example of energy efficiency at the national level for buildings with different climates and similar usage conditions, and of carbon emissions at the global level; it also provides guidance for the widespread adoption of the green campus approach.