Akademik Veri Yönetim Sistemi
5. International Karadeniz Scientific Research And Innovation Congress, Trabzon, Türkiye, 24 - 25 Mayıs 2025, ss.754-755, (Özet Bildiri)
ÖZET
Günümüzde sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda çevreye salınan karbon emisyonları, iklim değişikliği, ekosistem dengesi ve insan sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu etkilerin azaltılması, çevresel sorumlulukların yerine getirilmesinin ötesinde, küresel ölçekte bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle ihracat odaklı firmalar açısından karbon salımının kontrol altına alınması, yalnızca çevresel değil aynı zamanda ekonomik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında 2026 yılı itibariyle yürürlüğe girecek olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), ürünlerin karbon ayak izi oranlarına göre yeni bir vergilendirme sistemi getirecek; bu durum, karbon yoğunluğu yüksek ürünlerin Avrupa pazarına girişinde kısıtlamalara ve ek mali yükümlülüklere neden olabilecektir. Buna ek olarak, ISO 14067 standardı kapsamında ürün bazlı karbon ayak izi raporlaması zorunluluğu artmakta ve müşterilerden şeffaf, doğrulanabilir karbon verileri talep edilmektedir. Tüm bu gelişmeler ışığında, firmaların rekabet gücünü koruyabilmesi, pazarda sürdürülebilir varlık gösterebilmesi ve çevresel yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik sistematik çalışmalar yürütmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bağlamda yürütülen projede, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve sac metal şekillendirme yöntemiyle üretim yapan firmamızda, ürünlerin karbon ayak izini azaltmaya yönelik yenilikçi tasarım ve üretim yaklaşımlarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında hem mevcut üretim süreçlerinin çevresel etkileri analiz edilmiş hem de karbon emisyonunu azaltacak malzeme, proses ve tasarım odaklı iyileştirme fırsatları değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda elde edilen başlıca çıktılar şunlardır: mevcut durumda manuel hatta üretilen amortisör sistemi bileşenlerinden yay tablası ürününün robotik hatta uygun olarak üretilmesi sağlanmıştır. Öte yandan, amortisör sisteminin bir diğer bileşeni olan kaynaklı braket adı verilen parça üzerinde kaynaklı somun yerine perçin somun kullanarak kaynak prosesinin kaldırılması sağlanmıştır. Proje kapsamında yapılan bir diğer çalışma ise zemine yerleştirilen raylar ile istenilen pozisyona transpalet veya forklift ihtiyacı duymadan ve eksenini bozmadan preslerde kullanılan rulo açıcının rahatça taşınır hale getirilmesidir. Böylece yıllık olarak setup süresinde 26 saat, makine saat ve işçilik maliyetlerinde ise yaklaşık 1000 Euro değerinde kazanç sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, karbon ayak izi, enerji tasarrufu, üretim verimliliği