Gerçek Benlik Mi, Kontrollü Samimiyet Mi? Fınsta Hesaplarında Dijital Kimlik Performansları Üzerine Nitel Bir Araştırma


Özkan G., Karaciğer E. B.

4th International Communication Digitalization and Society Symposium, İstanbul, Türkiye, 28 - 30 Nisan 2026, cilt.1, sa.1, ss.41, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.41
  • Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Instagram’da birincil ve ikincil hesapların birlikte kullanılması, kullanıcıların farklı izleyici grupları karşısında benliklerini nasıl sunduklarına ilişkin yeni görünürlük ve mahremiyet düzenlemeleri ortaya çıkarmaktadır. Instagram ana hesabından farklı, sınırlı ve seçilmiş bir izleyiciye yönelik Finsta olarak adlandırılan ikincil hesapların daha samimi ve özgün bir ifade alanı sunduğu ileri sürülmekle birlikte, bu hesaplarda benlik sunumu ve izlenim yönetiminin ne ölçüde ortadan kalktığı tartışmalıdır. Bu çalışma, Finsta hesaplarında gerçekleştirilen benlik sunumu pratiklerini kullanıcı deneyimleri üzerinden incelemeyi ve bu hesapların dijital benlik sunumları açısından nasıl anlamlandırıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel ve keşifsel olarak tasarlanan araştırmada, yaşamlarının belirli bir döneminde ana ve ikincil Instagram hesaplarını eş zamanlı olarak kullanmış, 25–26 yaşlarındaki yedi katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kartopu ve ölçüt örnekleme yoluyla ulaşılan katılımcılardan elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, ana hesapta farklı sosyal çevrelerin bir araya geldiği heterojen izleyici yapısı nedeniyle benlik sunumunun kontrol altında tutulduğunu, Finsta’da ise takipçilerin yakınlık, güven ve yargılanmama beklentisine göre seçilmesinin kullanıcıların daha gündelik, anlık ve daha az düzenlenmiş içerikler paylaşmasına olanak sağladığını bunun da benlik sunumu üzerindeki denetimi gevşettiğini göstermektedir. Bununla birlikte içerik seçimi, otosansür, olumlu görünme isteği ve paylaşım dışında tutulan benlik alanları bazı kullanıcılar açısından bu hesapta da devam etmektedir. Bulgular ayrıca ana hesap ve Finsta’nın “sahte” ve “gerçek” benliklerin karşılığı olmadığını aynı benliğin farklı izleyici ve görünürlük koşullarında farklı yönlerinin görünür hâle geldiğini göstermektedir.

The simultaneous use of primary and secondary Instagram accounts has given rise to new configurations of visibility and privacy in the ways users present themselves to different audience groups. Unlike primary Instagram accounts, secondary accounts commonly referred to as Finsta accounts are directed towards a more limited and selectively constituted audience and are often considered to provide a more intimate and authentic space for self-expression. Nevertheless, the extent to which self-presentation and impression management actually disappear within these accounts remains open to debate. This study aims to examine self-presentation practices on Finsta accounts through users’ lived experiences and to explore how these accounts are understood in relation to digital self-presentation. Designed as a qualitative and exploratory study, the research draws on semi-structured interviews conducted with seven participants aged 25–26 who had simultaneously used both primary and secondary Instagram accounts at some point in their lives. Participants were recruited through snowball and criterion sampling, and the data were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that self-presentation on primary accounts is carefully regulated due to the heterogeneous audience structure created by the convergence of different social circles. On Finsta accounts, by contrast, followers are selectively included on the basis of perceived closeness, trust, and expectations of non-judgment, enabling users to share more mundane, spontaneous, and less curated content and thereby loosening the degree of control exercised over self-presentation. At the same time, practices such as content selection, self-censorship, the desire to appear positively, and the exclusion of certain aspects of the self from visibility continue to persist for some users even within these accounts. The findings further indicate that primary accounts and Finsta accounts do not correspond to “fake” and “real” selves; rather, different aspects of the same self become visible under different audience and visibility conditions.