Akademik Veri Yönetim Sistemi
8. International Dicle Scientific Research And Innovation Congress, Diyarbakır, Türkiye, 15 - 16 Mart 2025, ss.833-834, (Özet Bildiri)
ÖZET Otomotiv endüstrisinde, güvenlik ve hafiflik arasındaki dengenin sağlanması, günümüz tasarım ve üretim süreçlerinin en önemli gereksinimlerinden biridir. Bu bağlamda, sac metal malzemeler geniş ölçüde kullanılmakta olup, özellikle derin çekme işlemleri bu malzemelerin şekillendirilebilirlik performansını belirlemede kritik bir role sahiptir. Bu çalışmada, 2.5 mm kalınlığında, silindirik boru formunda, galvaniz kaplamalı CR210LA ve HSLA340 yüksek dayanımlı sac metallerin derin çekme performansları karşılaştırılmıştır. CR210LA, düşük karbonlu, yüksek şekillendirilebilirliğe sahip çelik türü olup çekme dayanımı 210 MPa’dır. HSLA340 ise yüksek mukavemetli çelik türü olup çekme dayanımı 340 MPa’dır. Çalışmada, Stampack Xpress programı kullanılarak amortisör gövdesi üretiminde kullanılacak bu parçaların dayanıklılık, şekillendirme kabiliyeti ve verimlilik açılarından değerlendirilmesini amaçlamıştır. Simülasyon sırasında farklı tutucu kuvvetleri, kalıp hızları ve sürtünme koşulları gibi parametreler uygulanarak malzemelerin şekillendirme limitleri değerlendirilmiş ve derin çekme işlemi sonrası oluşabilecek geri yaylanma etkileri hesaplanmıştır. Şekillendirme performansları değerlendirildiğinde, CR210LA yüksek şekillendirilebilirlik ve daha düşük yırtılma riski ile daha iyi bir performans sergilemiştir. HSLA340 ise yüksek çekme dayanımı sayesinde daha dayanımlı bir yapı sağlamasına rağmen, daha sınırlı bir şekillendirme kabiliyetine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Geri yaylanma etkileri incelendiğinde ise, CR210LA’nın geri yaylanma etkisinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. HSLA340'da ise daha belirgin geri yaylanma etkisi gözlemlenmiştir. Bu durum, ek kalıp düzeltmeleri gerektirebilecek bir dezavantaj oluşturmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, CR210LA, hem şekillendirme kabiliyeti hem de üretim toleranslarına uyum açısından daha uygun bir malzeme olarak öne çıkmıştır. Ancak, daha yüksek mukavemet gerektiren uygulamalarda, HSLA340 alternatif bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler: CR210LA, HSLA340, Sac Metal Şekillendirme, Stampack Xpress, Geri Yaylanma