BESTE FORMUNDA ÇEMBER USÛLÜNDE BESTELENMİŞ ESERLERİN USÛL-ARUZ-EZGİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Eurasian journal of music and dance (Online), sa.17, ss.355-359, 2020 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2020
- Doi Numarası: 10.31722/ejmd.844785
- Dergi Adı: Eurasian journal of music and dance (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.355-359
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Kocaeli Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmada onyedi, onsekiz ve ondokuzuncu yüzyıllarda bestelenmiş klâsik Türk mûsikîsi sözlü eserlerinden
çember murabba‘ bestelerin güfte-usûl ve ezgi-usûl uyumuna yönelik durum tespit çalışması yapılmıştır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden belgesel tarama ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmıştır.
Belgesel taramada yetmiş iki eserin notasına ulaşılmıştır. Beste formundaki eserlerin biri hariç vezinleri tespit
edilmiş ve gruplara ayrılmıştır. Elde edilen bulgulara göre sınıflandırılmış vezinlere ait eserlerin usûl şemasında
güfte dağılımları ve ezginin seyrine göre ezgi-usûl ilişkisi gösterilmiştir. Araştırma sonunda; çember usûlünde
bestelenen eserlerin 56’sının fâ’ilâtün / fâ’ilâtün / fâ’ilâtün / fâ’ilün, 9’unun mefâ’îlün / mefâ’îlün / mefâ’îlün /
mefâ’îlün, 4’ünün fe’ilâtün / fe’ilâtün / fe’ilâtün / fe’ilün (fa’lün), 1’inin mefâ’ilün / fe’ilâtün / mefâ’ilün /
fe’ilün, 1’inin ise mef’ûlü/fâ‘ilâtü/mefâ‘îlü/fâ‘ilün vezninde olduğu, güftelerin usûl ile uyumu olduğu gibi
ezgilerin de uyumlu olduğu sonuçlarına varılmıştır.