Akademik Veri Yönetim Sistemi
27. ULUSAL İÇ HASTALIKLARI KONGRESİ, İskele, Kıbrıs (Kktc), 8 - 12 Ekim 2025, ss.158, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Primer hiperparatiroidizm, paratiroid bezlerinin paratiroid hormonunu aşırı salgıladığı bir hastalıktır. Bu hastalıkta artmış kemik kaybı sonucu osteoporoz, hiperkalsemi, nefrolitiazis ve kalpte ritim bozuklukları gelişebilmektedir. Primer hiperparatiroidinin kalıcı tedavisi paratiroidektomidir. Ancak operasyonun hipoparatiroidizm, aç kemik sendromu, hipokalsemi, yara yeri enfeksiyonu, hematom ve rekürren laringeal sinir felci gibi komplikasyonları vardır. Burada paratiroidektomi operasyonu sırasında paratiroid seeding (ekilme, tohumlanma) sonucunda gelişen paratiromatozis vakasını sunacağız. Paratiromatozis, baş-boyun bölgesine saçılmış multiple paratiroid odakları anlamına gelmektedir.
Olgu: 73 yaşında kadın hasta, hipertansiyon ve romatoid artrit tanıları mevcut. 2006 yılında hiperkalsemi nedeniyle tetkik edilmiş ve paratiroid adenomu saptanmış. Hastaya paratiroidektomi operasyonu yapıldıktan sonra kalsiyum seviyeleri normal aralığa düşmüş. 8 ay sonra hiperkalsemi tekrarlamış. Bunun üzerine araştırılan hastada boyunda ektopik paratiroid adenomları tespit edilmiş ve 2007 yılında ikinci operasyonda paratiroidektomi + total tiroidektomi yapılmış. Ardından tekrarlayan hiperkalsemi nedeniyle tetkik edilen hastada farklı lokalizasyonlarda paratiroid adenomları tespit edilmesi üzerine 2010 ve 2015 yıllarında de paratiroidektomi uygulanmış. Aynı zamanda osteoporozu olan hastaya 2008 yılında alendronat, 2010 yılında da sinekalset başlanmış. 2018'de Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji kliniğine başvuran hastada kabızlık ve iştahsızlık yakınması mevcuttu. Hastanın kalsiyum:13,0 mg/dL, parathormon:730,1 pg/mL, fosfor:2,1 mg/dL olarak görüldü. Sintigrafide sağ tiroid loju orta-alt kesim ve sağ karotis lateral kesim komşuluğunda paratiroid patolojisi ile uyumlu nodüler lezyonlar tespit edildi. Hasta operasyon için yönlendirildi. İşaretleme yöntemi ile opere olan hastada çıkarılan üç dokuda da paratiroid dokusuna rastlanmadı. Takiplerinde hiperkalsemi nedeniyle tekrarlayan servis yatışları olan hasta, medikal tedaviye yanıtsız ciddi hiperkalsemi nedeniyle 2019'da dış merkezde tekrar opere olmuş. Operasyon sonrası çekilen 18F-FCH PET/CT görüntüsünde sağ paraözefageal alanda ve sternum düzeyinde sağ paratrakeal alanda paratiroid adenomu ile uyumlu artmış tutulum saptanmış. 2020 yılında özefagus posterioruna 35 seans radyoterapi alan hastanın kontrol PET’te tutulum saptanmamış. Hastanın kalsiyum seviyeleri radyoterapi sonrası düşüş göstermiş. Takiplerinde 2024 yılında tekrar hiperkalsemi saptanması üzerine servise yatırıldı. USG’de sağ subklavian arter posteriorunda 15x8 mm boyutlu paratiroid adenomu saptandı. Konseyde değerlendirilen hastaya girişimsel radyoloji tarafından mikrodalga ablasyon yapıldı. Ablasyon sonrası parathormon ve kalsiyum seviyeleri düşüş gösterse de bir süre sonra tekrar artmaya başladı. Nisan 2025’te yatış yapılan hastaya ektopik paratiroid dokusu nedeniyle tekrar ablasyon planlandı. Ancak hasta hiperkalsemisi düzeldikten sonra ablasyon işlemini reddederek servisten ayrıldı. Takipleri endokrin polikliniğimizde devam etmektedir.
Sonuç: Paratirodektomi operasyonunun nadir görülen komplikasyonlarından paratiromatozis, hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren, tekrarlayan operasyonlara neden olan, hastane yatışlarını ve tedavi maliyetlerini artıran önemli bir sorundur. Bu sebeple paratiroid cerrahisinin alanında uzmanlaşmış, deneyimli cerrahlar tarafından yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Paratiromatozis, Primer Hiperparatiroidi, Seeding