Kemoterapi Uygulanan Yaşlı Bireylerde Kırılganlık, Yorgunluk ve Fonksiyonel Durum Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi: Tanımlayıcı Araştırma
Sağlık ve Toplum, cilt.36, sa.2, ss.91-106, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 36 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Sağlık ve Toplum
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.91-106
- Kocaeli Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
Bu araştırma yaşlı kanser hastalarının kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durumlarının tanımlanması, kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ger- çekleştirildi. Bu çalışma tanımlayıcı-ilişki arayıcı araştırmadır. Örneklemin kemoterapi uygulanan 270 yaşlı kanser hastası birey oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Kronik Hastalık Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme-Yorgunluk Ölçeği [FACIT-F], Edmon- ton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ) ve Lawton ve Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) kullanılarak toplandı. Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalaması (11,48±2,28) grubun şiddetli kırılgan ve orta düzeyde yorgun olduğunu göstermektedir (FACIT-F: 93,43±8,29). Yaşlı bireyler günlük işlevsel yeterlilik düzeyleri açısından orta düzeyde bağımlı bulundu. Kırılganlık ile fonksiyonel durum ölçeği puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki (r= -0,445; p <0,05), kırılganlık ve yorgunluk ölçe- ği puanları arasında pozitif yönlü ve iyi düzeyde ilişki belirlendi (r=0,665; p <0,05). Kırılganlık oranı ve yorgunluk düzeyine ilişkin bulgular yaşlı kanser hastalarının kemoterapi süresince geriatri ko- nusunda uzmanlaşmış bir ekip tarafından bütüncül yaklaşımla de- ğerlendirilmesi ve desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir.
It is a descriptive correlational study aimed to define frailty, fati- gue, and functional status of elderly individuals with cancer and to examine the relationship between frailty and functional capa- city. The sample comprised 270 elderly cancer patients undergoing chemotherapy. Data were collected using the Patient Information Form, Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Fatigue (FACIT-F) Scale, Edmonton Frailty Scale (EFS), and Lawton and Brody Instrumental Activities of Daily Living (IADL) Scale. The EFS score (11.48±2.28) indicated severe frailty, the mean FACIT-F sco- re (93.43±8.29) reflected moderate fatigue. Participants were mo- derately dependent in terms of daily functional competence (IADL Scale:3.57±1.71). A negative correlation of moderate strength was identified between frailty and functional status (r=-0.445; p<0.05), whereas a strong positive correlation between frailty and fatigue (r=0.665; p<0.05). Results underline the necessity of a compre- hensive, multidisciplinary approach in the management of elderly cancer patients, emphasizing the importance of geriatric-specialized teams to provide holistic support during chemotherapy.