Asistan hekimlerin örgütsel stres düzeyleri ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi: Kocaeli ili örneği

Creative Commons License

URGAN U., ÇAGLAYAN Ç.

ANADOLU KLİNİĞİ TIP BİLİMLERİ DERGİSİ, cilt.31, sa.2, ss.200-211, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Kocaeli ilindeki asistan hekimlerin çalışma koşullarını, organizasyonel stres seviyelerini değerlendirmeyi ve stresle ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu kesitsel çalışma 1 Haziran 2017 ile 30 Eylül 2017 tarihleri arasında yürütülmüş olup, ildeki tüm asistan hekimlere (n=350) ulaşmak hedeflenmiştir. Sosyodemografik özellikler, uyku süresi, çalışma yaşamı- na ait parametreler ve kesici-delici alet yaralanması yaşama durumu hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Organizasyonel stres seviyeleri dört ana başlık, 15 alt ölçekten oluşan Doetinchem Organizasyonel Stres An- keti kullanılarak değerlendirilmiştir. 15 alt ölçekten oluşur. Bağımsız değişkenler ile stres seviyeleri arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Asistan hekimlerin yaş ortalaması 28,7±2,4 yıl, günlük uyku süresi 6,4±1,0 saat, aylık gece nöbeti sayısı 6,0±3,5 ve haftalık çalışma süresi 67,6±23,7 saat olarak bulunmuştur. Aşırı iş yükü ve işyerinden ayrı- lamama için VOS-D medyan (Q1–Q3) puanları sırasıyla 3.89 (3.44–4.22) ve 3,33 (2.67-3.67) olarak bulun - muştur. Ölçeklere ait stres puanları, cerrahi tıp bilimlerinde görev yapan, haftada 65 saatten fazla çalışan, aylık gece nöbeti sayısı yediden fazla olan, kadın ve kesici delici alet yaralanması yaşayan asistan hekimler arasında daha yüksek bulunmuştur. Bu gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Aşırı iş yükü için stres medyan puanı en yüksek olan asistan hekimler, aylık gece nöbeti sayısı yediden fazla olanlar ve cerrahi tıp bilimlerinde çalışanlar olup medyan puanları sırasıyla 4.11 (3,78-4,56) ve 4.11 (3,78-4,44) olarak saptanmıştır. Sonuçlar: Asistan hekimler, aşırı iş yükü, rol çatışması, işyerinden ayrılamama ve karar alma süreçlerine sınırlı katılım nedeniyle önemli ölçüde stres yaşamaktadır. Asistan hekimlerin, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve örgütsel stres faktörlerinin ele alınması, sağlık ve güvenlikleri için elzemdir.
Aim: The aim of this study was to evaluate the working conditions and organisational stress levels of resi- dent doctors in Kocaeli province and to determine stress-related factors. Methods: This cross-sectional study was conducted between June 1, 2017, and September 30, 2017, and aimed to reach all resident doctors (n=350) in the province. Sociodemographic characteristics, sleep dura- tion, working life parameters, and needle stick injury experience were collected with a questionnaire. Or- ganisational stress levels were evaluated using the Doetinchem Organisational Stress Questionnaire, which consists of four main headings and 15 subscales. It consists of 15 subscales. The relationships between inde- pendent variables and stress levels were analysed. p<0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the resident doctors was 28.7±2.4 years, the daily sleep duration was 6.4±1.0 hours, the number of monthly night duties was 6.0±3.5, and the weekly working time was 67±623.7 hours. The median VOS-D (Q1–Q3) scores for excessive workload and inability to leave the workplace were found to be 3.89 (3.44–4.22) and 3.33 (2.67–3.67), respectively. Stress scores on the scales were higher among resident doctors working in surgical medical sciences, working more than 65 hours per week, having more than seven night duties per month, being female, and experiencing NSI. The highest median stress score for excessive workload was found among resident doctors, those with more than seven night duties per month, and those working in surgical medical sciences, with median scores of 4.11 (3.78–4.56) and 4.11 (3.78–4.44), respectively. Conclusion: Resident doctors experience significant stress due to excessive workload, role conflict, inabil- ity to leave the workplace and limited participation in decision-making processes. Improving the working conditions of resident doctors and addressing organisational stress factors are essential for their health and safety.