Akademik Veri Yönetim Sistemi
TPRECD 47. ULUSAL KURULTAYI, Antalya, Türkiye, 15 - 19 Ekim 2025, ss.291-292, (Özet Bildiri)
Dev boyutlu yabancı cisim yaralanmaları, üst ekstremitede oldukça nadir görülmekle birlikte, nörovasküler yapılara yakın seyirleri nedeniyle ciddi morbidite riski taşırlar[^1]. Özellikle çocuk hastalarda bu tür travmatik yaralanmalar hızlı ve multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Acil serviste ilk yaklaşımda ABC(D) yaklaşımı eksiksiz şekilde uygulanmalı ve öncelikle hayati fonksiyonlar stabilize edilmelidir[^2]. Yabancı cisim penetrasyonu olan olgularda, tetanoz profilaksisi ve geniş spektrumlu antibiyotik profilaksisi erken dönemde başlanmalıdır; böylece enfeksiyon ve tetanoza bağlı komplikasyonlar önlenebilir[^3][^4]. Bu tarz penetran yaralanmalarda yabancı cismin olay yerinde çıkarılmaması, transport sırasında cismin stabilizasyonunun sağlanması temel ilkedir. Zorunlu hallerde yabancı cisim sadece bağlandığı objeden veya mekanizmadan itfaiye ya da kurtarma ekipleri tarafından ayrılmalı, mümkünse hastane ortamında çıkarılmalıdır[^5]. Bu sunumda, ön kolda dev yabancı cisim penetrasyonuna bağlı gelişen yaralanma nedeniyle opere edilen iki pediatrik olguyu, cerrahi yönetim basamaklarını ve literatürle kıyaslamalı değerlendirmesini sunmayı amaçladık.
Olgu 1 Hasta: 11 yaşında kız çocuk Travma Mekanizması: Düşme sonrası ön kola dev boyutlu yabancı cisim penetrasyonu. Ameliyat Bulguları ve Yönetim: Hasta acil şartlarda genel anestezi altında opere edildi. Turnike kontrolü sağlandıktan sonra sağ ön kol volar yüz zone 7 bölgesine, dirsek distalinden başlayarak el bileğine kadar uzanan dev yabancı cismin çıkarılmasına yönelik orta hattan S insizyon ile eksplorasyon gerçekleştirildi. Yabancı cismin kas fasyasını delerek FCR ve FDS kaslarının %10 oranında parsiyel hasarına yol açtığı gözlendi. Radial ve ulnar arter, median sinir ve eşlik eden nörovasküler yapılar intakt izlendi. Hasarlı kas-tendon bileşimleri 3-0 polyglactin ile onarıldı, yara hattı bol antiseptik ve serum fizyolojik ile irrige edildi. Kanama kontrolünü takiben penrose dren yerleştirildi ve katmanlara uygun onarım sonrası kısa kol alçı atel uygulanarak hasta stabil şekilde postoperatif bakım ünitesine transfer edildi.
Olgu 2 Hasta: 11 yaşında erkek çocuk Travma Mekanizması: Oyun sırasında sağ ön kola dev yabancı cisim penetrasyonu.Ameliyat Bulguları ve Yönetim: Hasta acil şartlarda genel anestezi ile opere edildi. Esmarch bandaj ve turnike uygulaması sonrası horizontal lazy S insizyon ile kubital bölgedeki yabancı cisim çıkartıldı. Yabancı cismin ulnar taraftan biceps brachii kasının altından geçerek radial taraftan çıktığı, median sinir, brakial arter ve ulnar pakeyi çaprazladığı fakat bu yapılara zarar vermediği gözlendi. Yabancı cisim dikkatle serbestleştirilerek nörovasküler yapılara zarar vermeden çıkarıldı. Ameliyat sahası bol antiseptik solüsyon ile irrige edildi, doppler ile brakial arter pulsasyonu doğrulandı. Kanama kontrolünü takiben penrose dren yerleştirildi, cilt katmanları anatomik olarak kapatıldı ve kısa kol alçı atel ile stabilize edilerek postoperatif izleme alındı.
Tartışma Üst ekstremitede dev yabancı cisim yaralanmalarında en kritik basamak, öncelikle kapsamlı nörovasküler değerlendirme ve intraoperatif koruyucu diseksiyonun titizlikle yapılmasıdır. Literatürde, benzer pediatrik olgularda erken cerrahi müdahalenin komplikasyon oranını azalttığı, fonksiyonel sonuçların daha iyi olduğu bildirilmektedir[^1] [^2]. Ayrıca, kas fasyasının anatomik bütünlüğünün birçok vakada derin nörovasküler yapılara tampon etkisi yaratarak koruyucu rol oynadığı vurgulanmıştır[^3]. Cerrahi eksplorasyonda kullanılan insizyon hattının, yabancı cismin çıkarılmasını kolaylaştıracak, önkoldaki kritik nörovasküler ve kas-tendon yapılarının güvenli şekilde eksplorasyonuna olanak tanıyacak ve aynı zamanda cilt fleplerinin kanlanmasını bozmadan kapanmaya imkân verecek şekilde planlanması son derece önemlidir[^6]. Her iki olgumuzda da derin anatomik yapılara yakın seyreden büyük yabancı cisimlere rağmen, dikkatli cerrahi eksplorasyon ile majör nörovasküler yapıların korunması sağlanmış ve fonksiyonel kayıp gelişmemiştir. Bu tür yüksek riskli yaralanmalarda fonksiyonel kaybın gelişmemesi; kas fasyası tampon etkisi, anatomik planlara uygun insizyon seçimi ve titiz cerrahi diseksiyonun bir sonucu olarak değerlendirilmelidir[^7]. Postoperatif erken dönem takiplerde enfeksiyon veya dolaşım bozukluğu izlenmemiştir. Sonuç Ön kolda dev yabancı cisim yaralanmaları, özellikle pediatrik popülasyonda, hızlı tanı ve dikkatli cerrahi teknik ile başarılı şekilde yönetilebilmektedir. Bu olgular, ekstremite fonksiyonlarının korunması adına kapsamlı anatomik diseksiyonun ve sistematik cerrahi yaklaşımın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Mevcut literatürde çocuk hastalarda bu tip yaralanmalara dair sınırlı vaka bildirimi olması nedeniyle olgularımızın literatüre anlamlı katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
[1]: Uzun M, et al. Management of penetrating forearm injuries: Analysis of 56 cases. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2017. [2]: Rossi G, et al. Pediatric Forearm Penetrating Injuries: Clinical Experience and Literature Review. J Hand Surg. 2019. [3]: Negenborn VL, et al. Tetanus and trauma: A review of the literature. World J Emerg Surg. 2020. [4]: Porras C, et al. Antibiotic prophylaxis in traumatic penetrating injuries: A systematic review. Injury. 2018. [5]: Koçak AO, et al. Unusual penetrating extremity injuries: importance of in situ foreign body stabilization. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2019. [6]: Subramanian A, et al. Principles of incision planning in traumatic limb injuries. Trauma Case Rep. 2019. [7]: Demirkan F, et al. Functional outcomes of penetrating limb injuries: Importance of anatomical dissection and soft tissue management. Eur J Trauma Emerg Surg. 2018
Anahtar Kelimeler: Yabancı cisim, ön kol yaralanması, penetran yaralanma