Psikolojik İyi Olmanın İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde İş Stresinin Aracı Rolü


Taş Y. , Akbolat M., Amarat M., Yıldırım Y.

3. Uluslararası 13. Ulusal Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi, Sakarya, Turkey, 10 - 13 October 2019, pp.960-969

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Sakarya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.960-969

Abstract

ÖZET

Amaç: Günümüzde faaliyet gösteren her işletmede çalışan bireylerde olduğu gibi sağlık kurumlarında görev alan sağlık çalışanlarının da çalışma ortamları psikolojik durumlarını iyi veya kötü şekilde etkilemektedir. Çalışanların kendilerini iyi hissetmelerini ve mutlu olmalarını sağlayabilecek bir çalışma ortamlarının olması psikolojik olarak iyi olmalarına katkı sağlayacaktır. Sağlık kurumlarında yapılan hatanın telafi edilmesi diğer alanlarına göre daha zor olduğu için çalışanların psikolojik olarak iyi olması son derece önemlidir. Ayrıca, sağlık çalışanlarının psikolojik olarak iyi hissetmeleri işlerini severek yapmalarını sağlayacağı için çalıştıkları kuruma bağlı olarak bu kurumda çalışmaya devam etmelerine katkı sağlayacaktır. Bu durum hastalara daha güler yüzlü hizmet sunmalarını sağlayacağı için hastalar aldıkları hizmetten daha memnun olacaktır. Bunların aksine iş yükünün ağır olması, çalışma saatlerinin fazla olması, sürekli gergin ve stresli çalışma ortamlarının olması gibi durumlar psikolojilerini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu durum çalışanların iş verimini düşüreceği gibi çalıştıkları işe karşı olumsuz tavır sergilemelerine neden olabilmekte ve işten ayrılmalarına sebebiyet verebilir. Bu sebeple yapılan çalışmada psikolojik iyi olmanın işten ayrılma niyetine etkisinde iş stresinin aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Yöntem: Çalışmada Kocaeli ilinde faaliyette bulunan Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde görev alan 290 sağlık çalışanına ulaşılarak veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Diener vd., (2010) tarafından geliştirilen psikolojik iyi oluş ölçeği, Mobley vd., (1979) tarafından geliştirilen işten ayrılma niyeti ölçeği, Parasuraman (1977) tarafından geliştirilen iş stresi ölçeği ve katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin yer aldığı bir anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada aracı değişken olarak kullanılan iş 961 stresinin, psikolojik iyi olma ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla SPSS Process Macro 4. Model regresyon analizinden yararlanılmıştır.

Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre, katılımcıların psikolojik iyi olma (3,600,71) algıları yüksek seviyede, işten ayrılma niyeti (2,351,05) algıları düşük seviyede, iş stresi (3,101,00) algıları orta seviyededir. Psikolojik iyi olma ile işten ayrılma niyeti ve iş stresi arasında negatif ve düşük seviyede bir ilişki bulunmaktadır. İşten ayrılma niyeti ve iş stresi arasında pozitif yönlü ve orta seviyede bir ilişki bulunmaktadır. Psikolojik iyi olmanın iş stresi üzerindeki etkisinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (F=15,714; p=0,000) ve bu etkinin negatif yönlü ve düşük seviyede olduğu saptanmıştır (β=-0,227). Psikolojik iyi olmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (F=21,045; p=0,000) ve bu etkinin negatif yönlü ve düşük seviyede olduğu saptanmıştır (β=-0,261). İş stresinin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (F=106,710; p=0,000) ve bu etkinin pozitif yönlü ve orta seviyede olduğu saptanmıştır (β=0,520). Psikolojik iyi olmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki toplam etkisinin (doğrudan etki + dolaylı etki) negatif yönlü olduğu (β=- 0.382) ve istatistiksel açıdan anlamlı olduğu (p<0,005) saptanmıştır.

Sonuç: Psikolojik iyi olmanın iş stresi ve işten ayrılma niyeti üzerinde negatif yönlü etkisi olduğu saptanmıştır. Bu durum göstermektedir ki sağlık çalışanlarının psikolojik iyi olma düzeyleri arttıkça çalıştıkları işte stres yaşamları ve işten ayrılma niyetleri daha az olacaktır. Elde edilen diğer bir sonuca göre; psikolojik iyi olmanın işten ayrılma niyeti üzerinde doğrudan etkisinin ve iş stresi aracı rolündeki dolaylı etkisinin de negatif yönlü olduğu saptanmıştır. Psikolojik iyi olmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde iş stresinin aracı rolü bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik İyi Olma, İşten Ayrılma Niyeti, İş Stresi.

THE ROLE OF JOB STRESS IN THE EFFECT OF PSYCHOLOGICAL WELL BEING ON THE EFFECT OF TURNOVER INTENTION ABSTRACT

Aim: Today, as well as individuals working in every business operating in the health institutions working in the health environment of health professionals, affect their psychological status in a good or bad way. Having a working environment that can make employees feel good and happy will contribute to their psychological well-being. Since it is more difficult to compensate for mistakes made in health institutions compared to other areas, it is extremely important that employees are psychologically good. In addition, when health professionals think that they are psychologically good, they will contribute to their continued work in this institution, depending on the institution they work for. As this will enable them to provide a more friendly service, patients will be more satisfied with the service they receive. On the contrary, situations such as heavy workloads, working hours are high, and there are constantly tense and stressful working environments will adversely affect their psychology. This will not only decrease the productivity of the employees but also have an effect on their quitting by causing them to cool down. This situation will not only decrease the productivity of 962 the health profesionals but also cause them to exhibit a negative attitude towards the job they work in and may cause them to quit. Therefore, the aim of this study is to determine the mediating role of job stress in the effect of psychological well-being and turnover intention.

Method: In this study, 290 health care professionals in Kocaeli University Research and Application Hospital operating in Kocaeli province were accessed and data were collected. Psychological well-being scale developed by Diener et al. (2010), intention to quit scale developed by Mobley et al. questionnaire form was used. Descriptive statistical methods, correlation and regression analyzes were used in the analysis of the data.SPSS Process Macro 4th Model regression analysis was used to determine the effect of job stress, which is used as mediating variable, on psychological well-being and turnover intention.

Findings: According to the results of the analysis, the effect of psychological well-being on work stress was statistically significant (F = 15,714; p = 0,000) and this effect was negative and low (β = -0.227). The effect of psychological well-being on the turnover intention was statistically significant (F = 21,045; p = 0,000) and this effect was negative and low (β = -0.261). The effect of job stress on the turnover intention was statistically significant (F = 106.710; p = 0.000) and this effect was positive and moderate (β = 0.520). The total effect of psychological well-being on turnover intention (direct effect + indirect effect) was negative (β =- 0.382) and was statistically significant (p <0.005).

Results: Psychological well-being had a negative effect on job stress and turnover intention. This shows that as the psychological well-being of health professionals increases, their stress lives and turnover intention will be less. According to another result; psychological well-being has a direct effect on turnover intention and indirect effect on job stress mediator role. Psychological well-being has a mediating role in the effect of job stress on turnover intention

Keywords: Psychologıcal Well Beıng, Turnover Intentıon, Job Stress